Αναδιατυπώνοντας την έννοια «καταναλωτής» με κοινωνική ευαισθησία ...

Η ενδυνάμωση των καταναλωτών πρέπει να είναι συνολική και να σχετίζεται με τη νομοθέτηση μέτρων προστασίας τους, αλλά και με τη στήριξη των κοινωνικά ευαίσθητων ομάδων

Κακώς, πολλές φορές, εννοούνται ως καταναλωτές μόνο οι αγοραστές. Δεν μπορούν όμως όλοι οι πολίτες να αγοράσουν, όπως δεν μπορούν όλοι να συγκρίνουν τιμές ή να τυγχάνουν σωστής ενημέρωσης για διάφορους λόγους, πρώτιστα κοινωνικο-οικονομικούς.

Η φτώχια και οι κοινωνικές και οικονομικές ανισότητες που προκαλούνται από τον τρόπο που λειτουργεί το οικονομικό μοντέλο, που με ασυδοσία καταστρέφει το περιβάλλον, καταργεί το κράτος πρόνοιας και την ανθρώπινη αξιοπρέπεια, αυξάνει την ανεργία προωθώντας ευέλικτα ωράρια στην εργασία και αυξάνοντας το όριο συνταξιοδότησης. Όλα αυτά είναι προβλήματα που σχετίζονται άμεσα με τους καταναλωτές. Έχουμε, λοιπόν, την ανάγκη να δώσουμε με αυτό το άρθρο μια πιο πλατιά αναδιατύπωση της έννοιας του καταναλωτή, που κατάντησε να σημαίνει μονοδιάστατα αγοραστής.

Οι καταναλωτές έχουν πολλές ιδιότητες όπως αγοραστές, πολίτες, ψηφοφόροι. Αν όλοι μας αρχίσουμε να αντιδρούμε προς τις σωστές κατευθύνσεις με τις πιο πάνω ιδιότητές μας, τότε τα πράγματα θα είναι πιο ενθαρρυντικά. Και για προβλήματα που θεωρούνται καθαρά καταναλωτικά, παράδειγμα τα μεταλλαγμένα, ως Αριστερά έχουμε εκ διαμέτρου αντίθετη άποψη. Είναι ποτέ δυνατόν να μην είναι συνολικό πρόβλημα μιας κοινωνίας, αλλά μόνο στενά καταναλωτικό τα μεταλλαγμένα;

Η προστασία των αγοραστών, επαναλαμβάνουμε, είναι για τις ευρωπαϊκές πολιτικές σήμερα, κύρια λόγω της οικονομικής κρίσης, μια σημαντική διαδικασία για να τονωθεί η κατανάλωση στην εσωτερική αγορά και τρόπος παράλληλα για να επιτευχθεί ο στόχος της περαιτέρω ολοκλήρωσής της. Άρα, σε αυτήν τη βάση που είναι επιθυμεί η αγορά να θεσπιστούν κάποια ελάχιστα κοινά πρότυπα ασφάλειας των προϊόντων για να είναι συμβατή και εναρμονισμένη, και να τονωθεί η εμπιστοσύνη και η κατανάλωση, δηλαδή η αγορά καταναλωτικών αγαθών. Βλέπετε, όμως, ότι το κίνητρο δεν είναι η προστασία των καταναλωτών, αλλά η κερδοφορία της αγοράς.

Η ενδυνάμωση των καταναλωτών, κατά τη γνώμη μας, δεν σχετίζεται μόνο με μέτρα ενημέρωσης. Αν και χαιρετίζουμε τις προσπάθειες της Ευρωπαϊκής Επιτροπής προς την κατεύθυνση της ενημέρωσης δεν είναι αρκετή επειδή, όπως προαναφέραμε, δεν μπορούν όλοι οι πολίτες να αγοράσουν, όπως δεν μπορούν όλοι να συγκρίνουν τιμές ή να τυγχάνουν σωστής ενημέρωσης. Η ενδυνάμωση, λοιπόν, των καταναλωτών πρέπει να είναι συνολική και να σχετίζεται και με τη νομοθέτηση μέτρων προστασίας τους, αλλά και με τη στήριξη των κοινωνικά ευαίσθητων ομάδων και σαφώς με την ενδυνάμωση και όχι κατάργηση κράτους πρόνοιας. Το δικαίωμα προσφυγής των καταναλωτών σε μηχανισμούς εναλλακτικής διαφοράς είναι ένα βήμα προς την προστασία προς τη θετική κατεύθυνση, αν εφαρμοστεί σωστά. Υπάρχουν πολλές προϋποθέσεις, όμως, που πρέπει να λειτουργήσουν, όπως η ανεξαρτησία και αμεροληψία τους, η δωρεάν λειτουργία τους για τον πολίτη, ποια θα είναι η δεσμευτικότητα των αποφάσεων που θα υπάρχει κ.ά.

Αν, τελικά, προτεραιότητά μας είναι ο άνθρωπος και οι ανάγκες του πάνω από τα κέρδη των εταιρειών, δεν θα πρέπει να διστάζουμε να καταγγέλλουμε τις πολιτικές που διαπιστώνουμε ότι είναι ενάντια στα συμφέροντα της κοινωνίας και τελικά, εννοείται, των ίδιων των καταναλωτών. Το Ευρωκοινοβούλιο πρέπει να αφουγκράζεται τα προβλήματα της κοινωνίας και να είναι σαφώς πιο διεκδικητικό προς αυτήν την κατεύθυνση. Οι αποφάσεις και εισηγήσεις όλων μας θα έπρεπε να καθοδηγούνται με γνώμονα την πραγματική ανάπτυξη της οικονομίας, την προστασία και ευημερία του πολίτη και του περιβάλλοντος, κάτι που δυστυχώς δεν γίνεται ικανοποιητικά σήμερα, απ' όλες τις πολιτικές ομάδες.

Για να αλλάξει οτιδήποτε, χρειάζεται μαζική προσπάθεια και οργανωμένη πάλη, και κανένας από μόνος του δεν μπορεί να αλλάξει κάτι. Όσο πιο μεγάλη είναι μια πολιτική ομάδα ή μια συμμαχία, σαφώς και μπορεί να επηρεάσει είτε θετικά είτε αρνητικά την πολιτική για τους καταναλωτές, γι' αυτό, τέλος, ελπίζουμε για τις πολιτικές των καταναλωτών, που είναι ουσιαστικά το απόσταγμα της ευαισθησίας και των θέσεων των κομμάτων για την κοινωνία, να υπάρξει στο μέλλον μεγαλύτερη ευαισθησία.

ΚΥΡΙΑΚΟΣ ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΙΔΗΣ
Ευρωβουλευτής, ΑΚΕΛ Αριστερά-Νέες Δυνάμεις