Arnaud Danjean: μόνο σε ευρωπαϊκό επίπεδο η αποτελεσματική διπλωματία.

Τα γεγονότα στην Ουκρανία ανέδειξαν την ανάγκη κοινής ευρωπαϊκής εξωτερικής πολιτικής. Η Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Εξωτερικής Δράσης (EEAS), δημιουργήθηκε το 2011, με σκοπό να βοηθήσει την ΕΕ να έχει δομημένη και συντονισμένη εξωτερική πολιτική. Πόσο καλά όμως λειτουργεί; Έκθεση του ευρωβουλευτή Arnaud Danjean (ΕΛΚ, Γαλλία) για την Υπηρεσία, υιοθετήθηκε από το ΕΚ στις 3 Απριλίου. Εμείς, τον ρωτήσαμε για τις προκλήσεις και τα οφέλη της κοινής εξωτερικής πολιτικής και των μέσων επίλυσης κρίσεων της ΕΕ.


Πώς μπορούμε να έχουμε κοινή και συνεκτική εξωτερική πολιτική όταν τα συμφέροντα των κρατών μελών διαφέρουν τόσο πολύ;
Οι προκλήσεις της εποχής μας γίνονται πιο διεθνείς, πιο περιπλοκές, και τα κράτη μέλη από μόνα τους σπάνια διαθέτουν διπλωματικά, οικονομικά και στρατιωτικά μέσα για να τις αντιμετωπίσουν από μόνα τους. Ως εκ τούτου, μόνο σε ευρωπαϊκό επίπεδο θα μπορούσαμε να έχουμε αποτελεσματική διπλωματία. Ακόμα όμως και αν η ΕΕ δε μπορεί παρέμβει παντού, πάντα είναι ζωτικής σημασίας να επαναπροσδιορίσουμε τις προτεραιότητες της υπηρεσίας. Επίσης, χρειαζόμαστε ισχυρή πολική ηγεσία προκειμένου να υπάρχει συναίνεση στις δράσεις της.

Στην έκθεσή σας αναφέρετε ότι θεσμικές αδυναμίες  δεν επιτρέπουν στην ΕΕ  να λαμβάνει αποτελεσματικά μέτρα εξωτερικής πολιτικής. Πώς μπορούμε να το ξεπεράσουμε αυτό;
Κάθε φορά που η ΕΕ ξεκινά μία αποστολή στο πλαίσιο της Κοινής Πολιτικής Άμυνας και Ασφάλειας, αντιμετωπίζουμε τα ίδια προβλήματα και τους ίδιους περιορισμούς για τον συντονισμό και τον προγραμματισμό, την υλικοτεχνική υποστήριξη αλλά και τη συνάφεια των σχετικών οδηγιών.

Όταν εμπλέκονται πολλοί οργανισμοί -πράγμα αναπόφευκτο σε μία συνολική προσέγγιση- ο συντονισμός είναι το κλειδί. Ιδανικά, αυτό θα έπρεπε να συμβαίνει με λιγότερο επίσημο τρόπο, σαν φυσικό αντανακλαστικό αλλά πρέπει να παραμείνουμε ρεαλιστές. Κάθε θεσμικό όργανο υπερασπίζεται την ανεξαρτησία του. Για αυτό θα πρέπει να επιβάλλουμε τον απαιτούμενο συντονισμό και να θεσπίσουμε σαφή ιεραρχία και ξεκάθαρους ρόλους.  Πιστεύω ότι η Ύπατη Εκπρόσωπος της ΕΕ, που είναι και αντιπρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, πρέπει να αναλάβει την πρωτοβουλία.

Πιστεύετε ότι η διαμεσολάβηση και ο διάλογος είναι αποτελεσματικοί για την πρόληψη και την ειρηνική επίλυση καταστάσεων όπως η κρίση στην Ουκρανία;
Για να είμαι ειλικρινής δεν βρίσκω εντελώς πειστική την ευρωπαϊκή διπλωματία σε καταστάσεις όπως αυτή στην Ουκρανία. Οι δυσκολίες που συνδέονται με τη Συμφωνία Σύνδεσης, υποτιμήθηκαν σοβαρά. Έπειτα υπήρξε περίοδος διαμεσολαβητικών προσπαθειών, χωρίς σημαντικά αποτελέσματα.

Μόνο όταν οι Υπουργοί εξωτερικών ανέλαβαν δράση, οι πρωτοβουλίες της ΕΕ έγιναν πιο αποτελεσματικές. Αυτό δείχνει ότι τα κράτη μέλη θέλουν να έχουν τον έλεγχο της εξωτερικής τους πολιτικής, ακόμα και όταν οι προσπάθειες του Ύπατης Εκπροσώπου Εξωτερικών Υποθέσεων και της EEAS είναι χρήσιμες. Ωστόσο, η Υπηρεσία και η Εκπρόσωπος υπάρχουν για να στηρίξουν τις αποφάσεις και προσπάθειες διαμεσολάβησης που αναλαμβάνουν τα ίδια τα κράτη μέλη. Θα πρέπει να καταλάβουμε ότι διαμεσολάβηση και η πρόληψη έχουν νόημα μόνο αν η ΕΕ θεωρείται αξιόπιστη όταν διατυπώνει απειλές και επιβάλλει κυρώσεις.
[europarl.europa.eu]
7/4/14