Η κερκόπορτα της Ελλάδος ...

Του Χριστόδουλου Γιαλλουρίδη 

Η Βασιλεύουσα έπεσε στα χέρια των Σελτζούκων Τούρκων το 1453, όχι μόνο εξαιτίας της κατάληψής της και της λεηλασίας της από τους Φράγκους, όχι μόνο από την ήττα του Ρωμανού του Διογένη το 1071 στο Ματζικέρτ. Οι ημερομηνίες αυτές απλώς συμβολίζουν την κορύφωση παρακμιακών φαινομένων της Ανατολικής Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας. Της Άλωσης προηγήθηκε μια βαθιά, πολύπλευρη, ευρύτατη παρακμή της κοινωνίας, των λαών της αυτοκρατορίας της αλλά κυρίως της ηγεσίας της, σε όλα τα επίπεδα. Οι αυτοκρατορίες, και τα κράτη κατ’ επέκταση, δεν καταρρέουν από μία και μόνον ήττα ή πολεμική αναμέτρηση, δεν καταρρέουν από μία κρίση, όσο βαθιά και να είναι. Καταρρέουν μέσα από την κρίση ταυτότητας της κοινωνίας, μέσα από τη διάρρηξη του συστήματος αξιών του συλλογικού υποκειμένου,....

Η Άλωση της Κωνσταντινουπόλεως ...

Του ΜΙΧΑΗΛ Γ. ΤΡΙΤΟΥ, Κοσμήτορα Θεολογικής Σχολής Α.Π.Θ.

proinoslogos gr

*   Πέρασαν 559 χρόνια από την αποφράδα εκείνη ημέρα της 29ης Μαΐου 1453, κατά την οποία «κρίμασιν οίς οίδε Κύριος» η Πόλις Εάλω. Έσβησε «ο οφθαλμός της Οικουμένης, το παγκόσμιον άκουσμα, το υπερκόσμιον θέαμα, ο ποδηγός της Ορθοδοξίας, του λόγου το μέλημα και του καλού παντός ενδιαίτημα». Η Ρωμανία Πάρθεν. Η Κων/λη έγινε Ινσταμπούλ και η Αγία Σοφία τζαμί.
Η άλωση της Κων/λεως, όπως γράφει ο Σλουμπερζέ, είναι ένα από τα μεγαλύτερα συμβάντα της ιστορίας του κόσμου, με τεράστια επίδραση στα πεπρωμένα της Ευρώπης. Με αυτή τερματίζεται η οικουμενική αποστολή του Βυζαντίου, υποχωρεί ο πολιτισμός που δημιούργησε ο βυζαντινός συγκρητισμός, βυθίζονται στο σκοτάδι οι λαοί τους οποίους το Βυζάντιο χειραγώγησε στην εθνική τους σταδιοδρομία.

Το αίνιγμα της βυζαντινής μακροβιότητας, αλλά και του τέλους της ...

Θεόδωρος Ι. Ζιάκας

Το Βυζάντιο (η αυτοκρατορία της Νέας Ρώμης: η Ρωμανία) παραμένει σημείο αντιλεγόμενο. Η μακροβιότητά του μοιάζει ιστορικό αίνιγμα άλυτο, όπως επίσης και η παρακμή του. Η δυσκολία να έχουμε μια συνεκτική θεώρηση δεν είναι μόνο «αντικειμενική». Είναι και ο δικός μας υποκειμενισμός: οι αξιώσεις της δικής μας αυτοσυντήρησης, που λειτουργούν ως αφανές καθοριστικό πρόταγμα των όποιων προσεγγίσεών μας.

Αν, ας πούμε, είμαι ένας κατεστημένος ακαδημαϊκός ιστορικός, πόσο εύκολο μου είναι να δώσω έμφαση σε στοιχεία, από τα οποία θα κινδύνευε να βγει το συμπέρασμα ότι οι σύγχρονες αξίες μας δεν στέκουν και τόσο καλά; Ή για να το κάνουμε πιο απτό: Πόσο εύκολα μπορώ, ως δημοκράτης, να αναγνωρίσω ότι η στρατιωτική μοναρχία ήταν αυτές τις εποχές «καλύτερο» πολίτευμα από τη δημοκρατία και να σχετικοποιήσω έτσι αυτή την τόσο ζωτική για μας πολιτειακή μορφή; Πόσο εύκολα μπορώ, αν είμαι «νεοφιλελεύθερος», να μη φορτώσω όλα τα κακά του Βυζαντίου στον κρατισμό του, παραβλέποντας ότι χωρίς τον κρατισμό δεν θα υπήρχε καν ρωμαϊκή αυτοκρατορία;