Η «ιστορία» του χρόνου: απαραίτητο στοιχείο για τον προσδιορισμό του.

Ο χρόνος είναι ένα φυσικό μέγεθος που επινόησε ο άνθρωπος για τη διευκόλυνση και τον προγραμματισμό της καθημερινότητάς του. Η έννοια του χρόνου είχε γίνει αντιληπτή από αρχαιοτάτων χρόνων, καθώς η υλική φθορά των ζωντανών οργανισμών και λιγότερο της άβιας ύλης, αλλά και οι μεταβολές και τα φυσικά φαινόμενα που συνέβαιναν στη Γη και στον Ουρανό οδήγησαν στη δημιουργία της έννοιας του χρόνου και στην ανάγκη προσδιορισμού και μέτρησής του.

Η χρονική ροή διαιρείται νοητά σε πολλά μικρά χρονικά τμήματα (χρονικές στιγμές). Κάθε γεγονός είναι ξεχωριστό στην κλίμακα του χρόνου, ενώ χαρακτηρίζεται και οριοθετείται νοητά από δύο χρονικές στιγμές, εκείνες της έναρξης και λήξης του γεγονότος. Η πορεία, ή αλλιώς ιστορία, ενός γεγονότος στο χρόνο προσδιορίζεται από μια ακολουθία καταστάσεων, οι οποίες συνδέονται μεταξύ τους χρονικά με τη σχέση προηγουμένου – επόμενου.

H απορία για την ευρωπαϊκή μειονεξία

Του Χρήστου Γιανναρά
 Κάτι αλλάζει στην Eυρώπη; H Eυρώπη παύει να είναι αυτό που ήταν; Aλλάζει χαρακτήρα και ταυτότητα; Aν η απάντηση στα ερωτήματα είναι θετική, πρόκειται για γεγονός κοσμογονικό, στην κυριολεξία. Πιθανολογούμε το γεγονός, αλλά για τις κοσμογονικές μεταβολές στην Iστορία οι σύγχρονοι των μεταβολών έχουν μόνο ενδείξεις, οι αποδείξεις γίνονται προφανείς πάντοτε εκ των υστέρων.

Eνδειξη ίσως καθοδηγητική: Ποιους συγγραφείς διάβαζε η Eυρώπη αμέσως μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, ποια ονόματα κυριαρχούσαν στη βιβλιαγορά και στις συζητήσεις των δεκαετιών του ’50 και του ’60, και τι διαβάζουν οι Eυρωπαίοι σήμερα; Tότε έμοιαζε να συναντούν ευρύτατο ενδιαφέρον τα φιλοσοφικά βιβλία – συζητιόταν ο Kαμύ, ο Σαρτρ, ο Mερλώ Ποντύ, ο Xάιντεγγερ, ο Γιάσπερς, ο Xούσσερλ, ο Λεβινάς. Aπό κοντά έρχονταν οι ταινίες του Mπέργκμαν, του Φελίνι, του Aντονιόνι, μαζί και το «θέατρο του παραλόγου»: Mπέκετ, Iονέσκο, Zαν Zενέ, Aραμπάλ – η Eυρώπη αντιπάλευε υπαρξιακά ερωτήματα, ζήταγε να ψηλαφήσει «νόημα» (αιτία και σκοπό) ή να βυθομετρήσει ρεαλιστικά το μη-νόημα, την αινιγματική αλογία της ανθρώπινης ύπαρξης και της Iστορίας.

Η διαλεκτική αποκάλυψη της γνώσεως του αληθινού κόσμου

Του ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ Π. ΦΩΤΕΙΝΗ, Καθηγητή Φιλοσοφίας

Με αφορμή το 23ο Παγκόσμιο Συνέδριο Φιλοσοφίας, που πραγματοποιείται αυτές τις μέρες στην Αθήνα, δημοσιεύουμε (Π.Λ.) στη συνέχεια ένα πολυσήμαντο άρθρο του γνωστού Ηπειρώτη Καθηγητή Φιλοσοφίας Αθαν. Π. Φωτείνη:

• Ο Πλάτων, προκειμένου να εξηγήσει τον κόσμο, ανακαλύπτει τις ιδέες, οι οποίες ως ιδανικές έννοιες είναι τα ιδεατά ονόματα που δηλώνουν τη φύση των πραγμάτων, η οποία προσδιορίζει την οντολογική τους υπόσταση. Οι ιδέες κατά τον Πλάτωνα είναι αρχέγονες, εφόσον είναι τα πρωτότυπα κατά το παράδειγμα των οποίων υπάρχουν τα επιμέρους πράγματα, τα οποία είναι πιστά αντίγραφά τους. Η αρχέτυπη ύπαρξη των ιδεών συνεπάγεται την ύπαρξη του ιδεατού κόσμου, ο οποίος αποτελείται από άυλα όντα, τα οποία αντιπροσωπεύουν τα πράγματα που υπάρχουν ως συγκεκριμένα άτομα. Η σχέση των ιδεών με τα πράγματα είναι άμεση, διότι καθένα φέρει το όνομά του από τη συμμετοχή του στην ιδέα του, η οποία είναι η αιτία για την οποία είναι αυτό που είναι, ένα συγκεκριμένο δηλαδή πράγμα.

NYT: Το μάθημα ηθικής της ευρω-κρίσης και ο ρόλος του Κ. Μητσοτάκη

Βορράς, πρώτες ζέστες (30 °C)

Ο άνθρωπος που προσπαθεί να γεφυρώσει το ηθικό χάσμα της Ευρώπης δεν είναι άλλος από τον κ. Μητσοτάκη, σύμφωνα με την αμερικανική εφημερίδα ...

Στη διαφορετική ηθική Βορρά - Νότου εντοπίζει ο αρθρογράφος των New York Times, Roger Cohen, την καρδιά της κρίσης του ευρώ.
Τα οικονομικά στη Γερμανία, όπως σημειώνεται, είναι κλάδος της ηθικής φιλοσοφίας.
«Η ανάπτυξη είναι η επιβράβευση για την καλή συμπεριφορά. Αυτή η αρετή περιλαμβάνει τη λιτότητα και την αποφυγή των χρεών. Και δεν χρειάζεται να το πει κανείς ότι σύμφωνα με αυτή την άποψη, η προώθηση της ανάπτυξης μέσω της αύξησης των δημοσιονομικών ελλειμμάτων είναι το αποκορύφωμα της ανηθικότητας», εξηγεί ο Cohen, στο δεύτερο κατά σειρά άρθρο του από την Ελλάδα τις τελευταίες ημέρες.

Το ιδεώδες του αληθούς

Το παρόν κείμενο του πρίγκηπος Σεργίου Τρουμπετσκόϊ μεταφράζεται για πρώτη φορά στην ελληνική. Είχε περιληφθεί στην μνημειώδη έκδοση υπό την επιγραφή “Προβλήματα ιδεαλισμού”.

 Μετάφραση Δημήτρης Μπαλτάς

7.

Σ’ αυτήν την περίπτωση, όμως, εάν η επιδίωξη της γνώσεως της απόλυτης αλήθειας είναι ριζωμένη στην ίδια την ουσία του γιγνώσκοντος πνεύματός μας, εάν η φιλοσοφία είναι αναγκαία, εάν η αντίληψη είναι αναπόφευκτη, γιατί δεν μπορεί (ενν. η αντίληψη) να επιτύχει τον στόχο της, γιατί δεν μπορεί η φιλοσοφία να είναι ενιαία, όπως η ίδια η αλήθεια, ενιαία υπό την έννοια με την οποία μπορεί να αποδεχθεί κανείς την ενότητα της επιστημονικής γνώσεως; Γιατί η φιλοσοφία, σε αντίθεση με την επιστήμη, διακρίνεται πάντοτε σε πλήθος διδασκαλιών που αντιφάσκουν η μία με την άλλη, και ποιό είναι το νόημα της αντιφάσεως αυτής;

Παναγιώτης Κονδύλης: Η σημερινή Ελλάδα αποτελεί περίπτωση φθίνοντος έθνους (1992)

Πολιτικός Λόγος (ένθετο του 24grammata.com)
επιμέλεια άρθρου: Στάμος Κυρζόπουλος
Διαβάστε, επίσης, για τον Κονδύλη στο 24grammata.com

1. Περί Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων
2. Ο Π. Κονδύλης στη Γερμανία  
3. Panagiotis Kondylis in English 
4. Panajotis Kondylis / Παναγιώτης Κονδύλης (γερμανικά)

Ο Παναγιώτης Κονδύλης  (1943-1998) συμπεριλαμβάνεται πιθανότατα στους σημαντικότερους Έλληνες διανοητές του δεύτερου μισού του εικοστού αιώνα. Το κείμενο που ακολουθεί είναι απόσπασμα από το βιβλίο του “Πλανητική πολιτική μετά τον ψυχρό πόλεμο” και αναδημοσιεύθηκε τον Απρίλιο από την LiFO με ευρεία διαδικτυακή διάδοση και αναπαραγωγή. Αυτές τις ημέρες που οι  «διαπραγματεύσεις» με τους δανειστές και τους Ευρωπαίους αξιωματούχους είναι στο επίκεντρο και το μέλλον της χώρας στην ευρωζώνη φαντάζει επισφαλές, θυμήθηκα το εν λόγω κείμενο του Π. Κονδύλη και θεώρησα σκόπιμο να το αναδημοσιεύσω.

Το zοφερό όραμα Αντρέ Γκλυκσμάν για το Μέλλον της Ευρώπης

André Glucksmann

Συνέντευξη του γάλλου φιλόσοφου στο περιοδικό Spiegel.

Την άποψη οτι οι «Ηνωμένες Πολιτείες της Ευρώπης» είναι «λάθος στόχος» εκφράζει μεταξύ άλλων ο Αντρέ Γκλυκσμάν, ένας από τους πιο γνωστούς και αμφιλεγόμενους σύγχρονους ευρωπαίους φιλοσόφους, σε συνέντευξη που παραχώρησε στον γερμανό δημοσιογράφο Ρόμαν Λάικ και στο περιοδικό Spiegel.

Ο 75χρονος γάλλος φιλόσοφος ανήκει στο ρεύμα των Νέων Φιλοσόφων του 20ου αιώνα και διακρίνεται για την αγάπη του προς την γερμανική φιλοσοφία.

Πραγματικές σκέψεις

Ν. Λυγερός (OPUS)

Αν εξετάσουμε προσεχτικά την έννοια της καινοτομίας μπορούμε ν’ αντιληφθούμε ότι ενώ προέρχονται από πραγματικές σκέψεις, παράγουν εξωπραγματικές κινήσεις, αφού αποτελούν την επόμενη πραγματικότητα. Πραγματικές σκέψεις, όπως είναι αυτές του Leibniz και του Pascal, ξέρουμε ότι αποτελούν αλλαγές φάσης τόσο σε μαθηματικό όσο και φιλοσοφικό. Με αυτήν την έννοια, βλέπουμε ότι η νοόσφαιρα ξεπερνά την κλειστή πραγματικότητα για την οποία υπάρχει μια κοινωνική σύμβαση.

Γερμανία: Αφιέρωμα, στον Παναγιώτη Κονδύλη

Στον γερμανοτραφή στοχαστή Παναγιώτη Κονδύλη, που είχε «διαβλέψει» την ελληνική κρίση ήδη από το 1998, χρονιά του θανάτου του, είναι αφιερωμένο το τελευταίο τεύχος του διμηνιαίου Γερμανικού Περιοδικού Φιλοσοφίας.

«Οι Γερμανοί θυμούνται πάντα και μελετούν ακόμα το έργο του στοχαστή Παναγιώτη Κονδύλη που έφυγε πρόωρα το 1998. Το ελληνικό πανεπιστήμιο τον είχε απορρίψει, στη συνέχεια απέρριψε ο ίδιος το ελληνικό πανεπιστήμιο και την πανεπιστημιακή καριέρα, συνολικά», επισημαίνει η Ντόιτσε Βέλε. «Ο Παναγιώτης Κονδύλης διέθετε σπάνιο συνδυαστικό ταλέντο, που του επέτρεψε να γράψει σημαντικές φιλοσοφικές συνθέσεις για το διαφωτισμό ή την παρακμή του αστικού πολιτισμού.

Λογικός ατομισμός των Wittgenstein και Russell ...

Η σύλληψη της φιλοσοφίας ως λογική ανάλυση της γλώσσας έλαβε στη σκέψη του Russell τη μορφή του Λογικού Ατομισμού - της θεωρίας σύμφωνα με την οποία η λογική δομή της γλώσσας συλλαμβάνει και αναπαριστά τη λογική δομή του κόσμου. Κατά τον Wittgenstein, στο Tractatus Logico-Philosophicus, η ορθή μέθοδος της φιλοσοφίας είναι «να μη λέμε τίποτε εκτός από αυτό που μπορεί να ειπωθεί, δηλαδή προτάσεις των φυσικών επιστημών - δηλαδή κάτι που δεν έχει να κάνει με τη φιλοσοφία - και κάθε φορά που κάποιος άλλος θα ήθελε να πει κάτι μεταφυσικό, να του υποδεικνύουμε ότι άφησε ορισμένα σημεία στις προτάσεις του χωρίς να τους προσδώσει σημασία» (Τ .).

Κεκλεισμένων των θυρών του Ζαν Πολ Σαρτρ στο Θέατρον του Ελληνικού Κόσμου ...

H Λυκόφως παρουσιάζει το συγκλονιστικό έργο Κεκλεισμένων των θυρών του Ζαν Πολ Σαρτρ στο «ΘΕΑΤΡΟΝ» του Κέντρου Πολιτισμού …

«Ελληνικός Κόσμος», Αίθουσα Ιφιγένεια Β, από 30 Μαΐου 2012. Μια συναρπαστική συνάντηση τριών προσώπων στην Κόλαση! Ένα μοναδικό έργο από τον Γάλλο υπαρξιστή φιλόσοφο, θεατρικό συγγραφέα, κριτικό, λογοτέχνη Ζ.Π.Σαρτρ σε σκηνοθεσία Νικαίτης Κοντούρη με τους Λάζαρο Γεωργακόπουλο και τη Μαρία Κατσιαδάκη να συναντούν μετά από πολλά χρόνια στη σκηνή την Άννα Μάσχα.

Ο άλλος δρόμος του διαφωτισμού και η σημερινή κρίση ...

Μπροστά στο αδιέξοδο: Ας αρχίσουμε από τον άλλο δρόμο – ορθολογισμός vs συναίσθημα (Παρατηρητής Της Θράκης)

-

Του Θανάση Μουσόπουλου, Φιλόλογου – (Συγγραφέα, Συντονιστή Δικτύου Λόγου και Πράξης)
Με χίλιους δυο τρόπους μπορούμε να προσεγγίσουμε και να αναλύσουμε την πραγματικότητα. Ο κάθε άνθρωπος και η κάθε εποχή έχει προτίμηση σε κάποιον τρόπο προσέγγισης. Συνηθίζω να κινούμαι ανάμεσα στην ιστορία, στη φιλοσοφία και στην ποίηση. Η ιστορία μου εξηγεί τι έγινε στο παρελθόν, η φιλοσοφία με βοηθά να βρω την ουσία των πραγμάτων, ενώ η ποίηση συνδέει τη σκέψη με το λόγο κατά ένα τρόπο πλαστικό και γλυκό.

Οι διδαχές του Ιησού και τι λέει ο Σωκράτης για την αρετή ...

Γράφει ο ΑΝΔΡΕΑΣ ΚΑΤΣΟΥΡΗΣ, Καθηγητής Φιλολογίας Παν/μίου Ιωαννίνων 

(proinoslogos gr)

-  

Η πιο μεγάλη γιορτή της Ορθοδοξίας, το Πάσχα, με τον ερχομό της Ανοίξεως και την υπόσχεση για νίκη επί του Θανάτου και για μεταθανάτια αιώνια ζωή, αποτελεί ίσως τον μεγαλύτερο σταθμό ατομικού προβληματισμού και αυτοκριτικής  για το κάθε άτομο ξεχωριστά!