Το μήνυμα της Παράδοσης. - (παροδικότητα & λύτρωση)

Γράφει ο Απόστολος Θηβαίος

-

Η εορτή του Πάσχα συνιστά, αδιαμφισβήτητα το κορυφαίο και κεντρικό γεγονός της ανατολικής, ορθόδοξης θρησκείας. Η μοναδικότητά του έγκειται στο ό,τι τούτη την περίοδο βιώνεται το ανθρώπινο πένθος, αλλά και η προοπτική της συνέχειας της ζωής, σε ένα επίπεδο διαφορετικό και υπερβατικότερο του επίγειου βίου. 

Η καταννόηση της απώλειας, η ακόμα βαθύτερη εκτίμηση της παροδικότητας με την οποία συνδέεται η ανθρώπινη ύπαρξη, η προοπτική της ελπίδας και η επιβεβαίωσή της μες στο χριστιανικό κήρυγμα αποτελούν τις κομβικές αρχές της πασχαλινής εορτής. 

Η Ανάσταση στην Ορθόδοξη Εκκλησία

Είναι η εορτή των εορτών για όλους τους Χριστιανούς, αν και για τους Καθολικούς και τους Προτεστάντες η Γέννηση έχει συναισθηματικά πιο βαρύνουσα σημασία. Το μήνυμα της Ανάστασης είναι μήνυμα ζωής, νίκης επί του θανάτου.

Για τον καθολικό δομινικανό πατέρα Μαριάνους Μπίμπερ είναι σαφές ότι η Ανάσταση του Θεανθρώπου είναι το θεμέλιο της χριστιανικής πίστης. «Εκεί βρίσκεται ο πυρήνας της, γιατί με τον θάνατό Του στο Σταυρό και την Ανάστασή Του θεμελιώνεται και η δική μας ανάσταση, είναι το σύμβολο της αιώνας ζωής και μετά το θάνατο, με την Ανάσταση ο Ιησούς νίκησε το θάνατο, 'θανάτω θάνατον πατήσας', τον ξεπέρασε, κι αυτό είναι το κεντρικό μήνυμα του Πάσχα».

Θ. Ι Ζιάκας - Ελλήνων Πάσχα: μεταξύ δύο Κόσμων

Θεόδωρος Ι. Ζιάκας
Το βιβλίο* αυτό διαπιστώνει ότι το σύστημα κοσμοθεωρητικού προσανατολισμού, που προσφέρει το κείμενο της Ιλιάδας για τον κόσμο της Ιωνίας του 8ου π.Χ. αιώνα, παραμένει αξιόπιστο και για τον σύγχρονο δικό μας κόσμο. Το ίδιο διαπιστώνει και για το Ευαγγελικό κείμενο, ένα κείμενο τον 1ου και του 2ου αιώνα μ.Χ., όπως τουλάχιστον το προσέλαβαν οι Έλληνες Πατέρες της Εκκλησίας.

Αλλά πώς μπορούν οι κόσμοι των κειμένων αυτών να είναι και δικός μας κόσμος; Αυτό είναι το προκλητικό ερώτημα του βιβλίου.

Οι «κόσμοι» των δύο κειμένων είναι κοσμο-εικόνες, αντιλήψεις για τον κόσμο. Όχι ο ίδιος ο κόσμος. Οπότε, ή ο κόσμος είναι δεδομένος και ανεξάρτητος από τα κείμενα, ή είναι δημιούργημά τους.

Το Σάββατο του Λαζάρου και οι παραδόσεις σε όλη την Ελλάδα

-24grammata.com/ Λαογραφία
Το Σάββατο του Λαζάρου θεωρείται μέρα του θανάτου και της ζωής. Σε κάποια χωριά μάλιστα οι αγρότες δεν μαζεύουν τη σοδιά τους γιατί φοβούνται ότι οι καρποί της γης φέρουν τον θάνατο μέσα τους. O Λάζαρος είναι μια μορφή που εμπνέει σεβασμό στον ελληνικό λαό.
Παλιότερα οι εκδηλώσεις εορτασμού ήταν πολλές και ποικίλες, ωστόσο σήμερα έχουν λησμονηθεί ως επί το πλείστον.
Για παράδειγμα τα κάλαντα του Λαζάρου τραγουδιούνται σε ελάχιστες περιοχές, ενώ παλιότερα ήταν από τα πιο ζωντανά έθιμα και έδιναν ιδιαίτερο τόνο στις μικρές κοινωνίες.
Τα κάλαντα του Λαζάρου ήταν αποκλειστικά σχεδόν γυναικεία και τα τραγουδούσαν κοπέλες διαφόρων ηλικιών ακόμα και κορίτσια τις παντρειάς που ονομάζονταν “Λαζαρίνες”.
Την παραμονή της γιορτής, οι Λαζαρίνες ξεχύνονταν στα χωράφια έξω από τα χωριά για να μαζέψουν λουλούδια που με αυτά θα στόλιζαν το καλαθάκι τους την άλλη μέρα ντυμένες με τοπικές ενδυμασίες φορώντας ειδική στολή.

Πεθαίνει η Ευρώπη;....

Του Νίκου Χρυσολωρά
Μέχρι το 2007, οι Ευρωπαίοι απολάμβαναν ένα ζηλευτό βιοτικό επίπεδο για δύο λόγους: ο πρώτος ήταν η μοναδική στην Ιστορία πολιτική συναίνεση για αναδιανομή του παραγόμενου πλούτου, μέσω των κοινωνικών μεταβιβάσεων. Ο δεύτερος ήταν ότι παραγόταν αρκετός πλούτος για να συντηρηθεί αυτό το μοντέλο. Για το αν ισχύει η πρώτη προϋπόθεση, μπορεί να διαφωνούμε μεταξύ μας. Για τη δεύτερη όμως, υπάρχουν σοβαρές ενδείξεις ότι σύντομα θα πάψει να ισχύει. Με άλλα λόγια, η άρρωστη διετής στασιμότητα της ευρωπαϊκής οικονομίας σε επίπεδα σημαντικά χαμηλότερα από τα αντίστοιχα προ κρίσης ενδεχομένως να μην είναι συγκυριακή.

Αυστηροί νέοι κανόνες για περιορισμό του καπνίσματος

 

-

Η Κομισιόν θέλει μεγαλύτερες, πιο σοκαριστικές προειδοποιήσεις για την υγεία και περιορισμούς στις πωλήσεις των προϊόντων καπνού.

– 

O κοινός στόχος γεννάει την έκπληξη

Του Χρῆστου Γιανναρᾶ 
Το ποτήρι μπορεί να είναι μισοάδειο ή μισογεμάτο. Kαι οι εκβιαστικές απαιτήσεις των δανειστών μας, η βαναυσότητα των διλημμάτων που μας θέτει η τρόικα, επιδέχονται δυο θεωρήσεις, δυο ενδεχόμενες πολιτικές: Την εκδοχή της συμφοράς, δηλαδή της ποινής, και την εκδοχή της ευκαιρίας. Ποτέ μέσα στην Ιστορία δεν κερδίζεται ανάσταση χωρίς πικρή γεύση θανάτου, ανάκαμψη δίχως να προηγηθεί απόγνωση.
Η κυβέρνηση παλεύει, με νύχια και με δόντια, να πειθαρχήσει στις απαιτήσεις της τρόικας σώζοντας αλώβητο το πελατειακό κράτος. Επιλέγει την εκδοχή της ποινής, που τη φορτώνει ολόκληρη στο κοινωνικό σώμα σαν αδυσώπητη συμφορά.

Ο αργός θάνατος της χώρας σε ζωντανή μετάδοση

Γράφει ο Αντώνης Δαλίπης
Να 'μαστε πάλι εδώ... Για άλλη μία φορά η χώρα αντικρίζει την άβυσσο και καλείται να παρακολουθήσει ακόμη μια ψηφοφορία-θρίλερ.
Οπως και με το «Μνημόνιο 1» και στη συνέχεια με το «Μνημόνιο 2», έτσι και τώρα με το «Μνημόνιο 3» η χώρα κρέμεται από μία κλωστή.
Πολλοί, με πρώτο τον αρχηγό του ΣΥΡΙΖΑ, προσπαθούν να υποβαθμίσουν τη σημασία της κρίσιμης ψηφοφορίας της Τετάρτης και το δίλημμα «σωτηρία ή χάος» που τίθεται εκ των πραγμάτων για τρίτη φορά σε τρία χρόνια.

Έρευνα σοκ: Το ΔΝΤ σκοτώνει !!!

Το ΔΝΤ σκορπά κυριολεκτικά το θάνατο!!

Δημοσίευμα της εφημερίδας «Ελεύθερος Τύπος», επικαλούμενο διεθνές μελέτες, αναφέρει ότι, το Ταμείο φέρνει μείωση του προσδόκιμου ζωής κατά 6-7 χρόνια στις χώρες που αναλαμβάνει να…«σώσει»!!

Προκαλεί φυματίωση, καρδιαγγειακές ασθένειες, ψυχικά νοσήματα και βέβαια θανάτους. 

Το Δόγμα του Σοκ στην Ανατολική Ευρώπη

Καταδίκη της Γερμανίας από το Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων

ΥΠΟΘΕΣΗ ΕΥΘΑΝΑΣΙΑΣ

Για παραβίαση του δικαιώματος σεβασμού στην οικογενειακή ζωή καταδίκασε τη Γερμανία το Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, επειδή οι γερμανικές αρχές αρνήθηκαν τη χορήγηση φαρμάκων για ευθανασία σε μία ασθενή που υπέφερε από ολοκληρωτική παράλυση.

Η σύζυγος του Ούλριχ Κοχ, που έπασχε από ολοκληρωτική παράλυση, παρέμενε στη ζωή με μηχανική
υποστήριξη και είχε πολλές φορές δηλώσει την επιθυμία της να θέσει τέρμα στη ζωή της.

Αιωνόβια μικρόβια «ξαναγράφουν» τα όρια μεταξύ ζωής & θανάτου ...

Οι επιστήμονες ανακάλυψαν μια αξιοσημείωτη κοινότητα πανάρχαιων μικροβίων, που ζουν θαμμένα 30 μέτρα κάτω από το βυθό του Ειρηνικού Ωκεανού, σε πετρώματα ηλικίας 86 εκατ. ετών, δηλαδή πολύ πριν εξαφανιστούν οι δεινόσαυροι, και τα οποία χρησιμοποιούν τόσο μηδαμινό οξυγόνο και ζουν με τόσο αργό ρυθμό, ώστε στην περίπτωσή τους δεν είναι πλέον σαφές πού σταματά η ζωή και πού αρχίζει ο θάνατος.

Οι οργανισμοί αυτοί έχουν αναγάγει σε τέχνη τη ζωή σε αργή κίνηση (slow-motion), γι' αυτό άλλωστε πήραν την ονομασία μικρόβια «slo-mo».

Οι ομογενείς Πόντιοι αναβίωσαν το έθιμο «του Θωμά σα Ταφία» ...

Είναι ένα έθιμο, προερχόμενο από την πρώην Σοβιετική Ένωση, όπου την Κυριακή του Θωμά, οι ζωντανοί στρώνουν τραπέζι στα νεκροταφεία και θυμούνται τους νεκρούς τους

«Την Ημέρα Μνήμης των Νεκρών» ή «του Θωμά σα Ταφία» όπως λέγεται στην ποντιακή διάλεκτο, γιόρτασαν για άλλη μια χρονιά οι ομογενείς Πόντιοι από την πρώην Σοβιετική Ένωση που μένουν στην περιοχή μας. Με τον τρόπο αυτό τήρησαν ένα έθιμο που έφεραν τόσο από τις Πατρίδες, όσο και από τους τόπους που πήγαν πριν έρθουν στην Ελλάδα.

«Προσδοκώ ανάστασιν νεκρών»; Ψυχολογικό ή οντολογικό αίτημα; ...

Του Αναπλ. Καθηγητή Θεολογικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών π. Αδαμάντιου Αυγουστίδη (ΠΕΜΠΤΟΥΣΙΑ)

1. Εισαγωγή

Διατρέχοντας την ιστορική πορεία της Χριστιανοσύνης, είναι φυσικό ο μελετητής των αντιθέσεων και των αντιπαραθέσεων μεταξύ της Εκκλησίας και του κόσμου να σταθεί με περισσή προσοχή στον περίφημο λόγο του Αποστόλου των εθνών στην Πνύκα,

Οι Αθηναίοι ακροατές γοητεύτηκαν από το πρωτόγνωρο μήνυμα του Ευαγγελίου, μέχρι που έγινε αναφορά στην ανάσταση του Χριστού, «ακούσαντες δε ανάστασιν νεκρών οι μεν εχλευαζον, οι δε είπον ακουσόμεθά σου πάλιν περί τούτου».

Οι διδαχές του Ιησού και τι λέει ο Σωκράτης για την αρετή ...

Γράφει ο ΑΝΔΡΕΑΣ ΚΑΤΣΟΥΡΗΣ, Καθηγητής Φιλολογίας Παν/μίου Ιωαννίνων 

(proinoslogos gr)

-  

Η πιο μεγάλη γιορτή της Ορθοδοξίας, το Πάσχα, με τον ερχομό της Ανοίξεως και την υπόσχεση για νίκη επί του Θανάτου και για μεταθανάτια αιώνια ζωή, αποτελεί ίσως τον μεγαλύτερο σταθμό ατομικού προβληματισμού και αυτοκριτικής  για το κάθε άτομο ξεχωριστά!

Η ιστορία του αποτρόπαιου μαρτυρίου της σταύρωσης ....

-24grammata.com/ ιστορία

Πιστεύεται ότι επινοήθηκε από τους Πέρσες τον 6ο αιώνα π.Χ. Οι Ρωμαίοι μαστίγωναν με το φραγγέλιο τους κατάδικους πριν από την καθήλωση. Ο θάνατος ερχόταν από ασφυξία

γράφει ο Θοδωρής Ρουμπάνης

Ο Μάρκος Τύλλιος Κικέρωνας, γνωστός και απλά ως Κικέρων, θεωρείται δικαίως ένας από τους μεγαλύτερους διανοητές, ρήτορες και συγγραφείς στη λατινική γλώσσα. Εζησε μεταξύ 106 π.Χ. και 43 π.Χ., δηλαδή στο τέλος της Ρωμαϊκής Δημοκρατίας.
Μία από τις φοβερότερες εμπειρίες της ζωής του ήταν η παρουσία σε εκτέλεση καταδίκου με τη μέθοδο της σταύρωσης. «Είναι το πλέον φρικτό βασανιστήριο που έχω παρακολουθήσει», είπε.

Η ΑΝΑΔΙΑΡΘΡΩΣΗ ΤΟΥ ΑΡΧΕΓΟΝΟΥ ΛΑΘΟΥΣ....

Ο άνθρωπος ως είδος ανέπτυξε τον νου του ως όπλο απέναντι στις συντριπτικές απειλές που βίωνε. Ο νους μας αναπτύχθηκε ως αντανακλαστική απάντηση στη μειονεξία μας ως είδος απέναντι στα άλλα είδη. Ως συνέπεια ο πολιτισμός μας βασίστηκε πάνω στην ανάπτυξη ψυχολογικών αντανακλαστικών που απωθούν –δεν λύνουν- τον πόνο της αίσθησης της μειονεξίας και του φόβου του θανάτου. Η κληρονομιά μας αυτή αποτελεί μια φυλακή, μια πρόκληση απελευθέρωσης αλλά και βιωσιμότητας.

Η παράδοση στον φόβο δεν αποτελεί υγιή αντίδραση στην χρήσιμη πληροφορία του ένστικτου της αυτοσυντήρησης. Η αναγόρευση της πολιτικής, οικονομικής κλπ εξουσίας -πάνω σε άλλους ανθρώπους και στη φύση-  ως το υπέρτατο ιδανικό αποτελεί την χείριστη αρχέγονη λύση που έδωσε ο άνθρωπος απέναντι στην πίεση του φόβου του θανάτου. Είναι επόμενο ότι όσο δεν αλλάζει ο άνθρωπος στάση απέναντι στο θάνατο, τόσο θα αναπαράγονται μη βιώσιμα μοντέλα πολιτισμού και θα υποδαυλίζονται στην πράξη ακόμη και τα πιο σοφά θεωρητικά οικονομικά ή πολιτικά μοντέλα.  Είναι άραγε τυχαίο ότι απουσιάζει από την πολιτική ατζέντα η αναδιάρθρωση αυτού του αρχέγονου λάθους;  Μήπως αποτελεί μέγιστη επαναστατική πράξη η αναζήτηση της απελευθέρωσης από τον φόβο του θανάτου και την ορθή απάντηση στην αρχέγονη μειονεξία; (Συντακτική ομάδα του solon.org.gr)

------------

• Η τυπολογία του φόβου του θανάτου

Η μετάβαση του ανθρώπου σε ένα βιώσιμο –οικονομικά, περιβαλλοντικά, πολιτικά- πολιτισμό μπορεί να προέλθει από ένα θεμελιακό γεγονός. [1] Έχει συνεπώς μεγάλο πρακτικό ενδιαφέρον η μελέτη της τυπολογίας του φόβου του θανάτου.

Πρώτα υπάρχει η βιολογική της αιτίαση, η βεβαιότητα του θανάτου, της τριπλής αποσύνδεσης της ύλης, της διάλυσης της συνείδησης, της αποταύτισης συνείδησης – ζωής και της χημικής εντροπίας.

Η πρωτόγονη συνείδηση -από την οποία ξεκίνησε και ο φόβος του θανάτου- ήταν αδρανειακή στη βίωση της ζωής. Βιώνει την παρόρμηση για ζωή στη μονιμότητά της, στη σχετικότητά της.

Το βέβαιο του θανάτου προκαλεί πρωταρχικά μια βαθιά μειονεξία. Κατόπιν, η μειονεξία του φόβου του θανάτου απωθείται πολύ περισσότερο από το οιδιπόδειο σύμπλεγμα. Είναι ίσως το «πανάρχαιο συμβάν» του Φρόυντ. Το πρωτόγονο υποκείμενο ως αντανακλαστική αντίδραση στο βίωμα της μειονεξίας -που προκαλεί ο φόβος του θανάτου- δημιουργεί μια τάση διασφάλισης. Αυτή η επιλογή όμως δεν θεραπεύει την μειονεξία. Ως συνέπεια αυτής της ψυχολογικής ανωριμότητας αρχίζει η εποικοδόμηση του φόβου του Θανάτου.

Αυτό το γίγνεσθαι του φόβου του Θανάτου εμμεσοποιεί το φόβο στην προσπάθεια τόσο της απώθησής όσο και της αντικειμενικοποίησής του. Ως αποτέλεσμα ο φόβος έχει σταθερότητα στην ύπαρξή του και έτσι δεν πεθαίνει ο φόβος του Θανάτου, όντας αντικειμενικοποιημένος και όχι σε υποκειμενικότητα.

Οι τάσεις διασφάλισης οδηγούν στην αναζήτηση του είδους, στη συλλογική άμυνα και στην τεχνηματική κατασκευή του περιβάλλοντος. Φτάνουμε στην κοινωνική θεσμοποίηση της μειονεξίας και της όχι ψυχολογικής άμυνας. Επειδή ψυχολογικά δεν μπορεί να αναιρέσει το φόβο και τον Θάνατο, επιδιώκει την κοινωνική αναίρεση.

Ταυτόχρονα η μειονεξία, η οικονομία της ζωής και η στατικοποίησή της παίρνει και κοινωνική μορφή. Είναι ένας συμβιβασμός να δεχθούμε τον φόβο και τον θάνατο, το σοκ πέρασε τις δυνάμεις μας, ο αιφνιδιασμός μας έχει φύγει από τα όρια της συνείδησής μας. Η μειονεξία οδηγεί σε συστηματοποίηση του βαμπιρισμού και το όργιο αποτελεί προβολή φαντασιακής, κίβδηλης επανένωσης με τη ζωή που δεν έχει φυσικότητα, εσωτερικότητα ή συνειδητότητα.

• Τα στάδια του φόβου του θανάτου και της απουσίας της Ζωής

Για να μην αντιμετωπισθεί η απώθηση του φόβου του θανάτου, η κοινωνική θεσμοποίησή του και η μειονεξία, παράγεται η άρνηση του εσωτερικού υποακέραιου γίγνεσθαι, ολοκληρώνεται και παγιώνεται η φυγή από την εσωτερικότητα. Όπως είδαμε από την αρχή, δημιουργήθηκε μια επικίνδυνη ανάπτυξη από το συνειδησιακό έλλειμμα του ανθρώπου απέναντι στην ύπαρξη. Στην συνέχεια παράγεται η επικυριαρχία των δυναμικών αποψυχολογικοποιητικών στοιχείων της ανθρώπινης ζωής, εθίμων, οικονομικής ζωής, μοντέλου ζωής κτλ.

Όμως δεν μπορεί να συντηρηθεί αυτή η υποσυνείδητη συμμετοχή στην αλλοτρίωση χωρίς να σχηματισθεί νέος ψυχολογικός παράγοντας. Αυτός ο νέος ψυχολογικός παράγοντας πρέπει να δημιουργηθεί μέσα από την αυτοσυντήρηση και την εποικοδόμηση της ψυχολογικότητας· τίποτε δεν προχωράει με κενό και ο φόβος της διάλυσης στο κενό οδηγεί σε μια νέα ψυχολογική ενέλιξη.

1.Πρώτα απωθείται και περιθωριοποιείται η αισθαντικότητα και μετά αναπτύσσεται η επιθυμία. Όσο πιο ανίκανος για αισθαντικότητα είναι ο άνθρωπος, τόσο τη συναισθηματική του μειονεξία επενδύει σε επιθυμία.

2.Μετά εντείνεται η αίσθηση του χρόνου, τόσο υποκειμενικά, όσο και αντικειμενικά, σαν αλλοτρίωση της εσωτερικής διάστασης του χώρου, της βίωσης του λειτουργικού περιεχομένου.

3.Κάθε ενάργεια χάνεται, για να μην παρέχει σημεία επαναφοράς στην εσωτερικότητα και την προοπτική της. Πλέον κωδικοποιείται κάθε τι, γίνεται σημειακή στεγανότητα, που ολοκληρώνεται στη δόμηση χωριστικότητας. Τα αίτια και η φύση των δομών δεν μπορούν πλέον να αγγιχτούν. Η αποφυγή κάθε ψυχολογικής παρέμβασης σε υποκειμενικό όσο και σε αντικειμενικό επίπεδο γίνεται πιο ισχυρή με τα μοντέλλα της μίμησης, που κατ’ ουσίαν αντιστρέφουν.

Για παράδειγμα, τα φιλοσοφικά ή τα θρησκευτικά συστήματα διαστράφηκαν από τη μίμηση της αφοβίας προς το θάνατο των ιδρυτών. Αυτή, αφού δεν υποκειμενικοποιήθηκε, διαστράφηκε από τον φόβο του θανάτου, που δημιούργημά του είναι οι μούμιες, οι οστέινες αναστάσεις (ταύτιση με το σώμα, που από συμβολισμός έγινε κυριολεξία), βουνά από ρύζι στον Παράδεισο· η ταφή αντί για την καύση των νεκρών και ακόμα περισσότερο από όλα αυτός ο εξουσιαστικός ψυχισμός, που υπάρχει σε όλες τις θρησκείες, η αυθεντία, η μισαλλοδοξία κτλ.

4.Τα μοντέλλα αντιστροφικής μίμησης δουλεύουν πολύ αποτελεσματικά και στον χώρο της πολιτικής και οπουδήποτε αλλού – αποτελούν φορέα ενσωμάτωσης και αντιστροφής. Μετά προβάλλει η ένταση, η αλαζονεία και η εμφάνιση ενός πυρήνα βιαιότητας, η θεμελίωση της καθημερινής ζωής στην έντασή της, σαν φυγή από τη ζωή με την απομίμησή της.

5.Όλοι οι άνθρωποι πλέον θεωρούν ουτοπία την ανάδυση της εσωτερικής φύσης, των ιδανικών, της ψυχαναλυτικής διαύγασης. Αρνούνται ακόμα και τη δυνατότητα επαναφοράς κάθε σταδίου ενέλιξης στο προηγούμενο πιο εξελιγμένο και ανοικτό. Βαδίζουν τον δρόμο της χειροτέρευσης και της ενέλιξης, στερεοποιώντας κάθε βήμα του.

Οι ισορροπίες, τόσο οι εσωτερικές όσο και οι εξωτερικές, επειδή μπορεί να δράσουν καταστροφικά πάνω στη χαλκευμένη κατάσταση, εκτονώνονται στο σύνολό τους, για να υπάρχουν μόνον παγιωμένες μορφές.

6.Το προτελευταίο στάδιο του φόβου του θανάτου είναι η ψευδής αποδοχή του αιτίου με τρόπο που είναι ματαιωτικός για την πράξη μιας ανάστροφης πορείας.  Παράλληλα μαθαίνουμε σε ένα μιθριδατισμό και η φασιστική εγγύτητα και ειλικρίνεια, η ωμότητα, απονευρώνει και την τελευταία δυσανασχέτηση για την κελυφοποίηση του ανθρώπου και της κοινωνίας από τον φόβο του θανάτου.

Το κράτος, αλλά και οι ισχυροί, συστηματοποιούν τον φόβο, και ιδιαίτερα τον φόβο του θανάτου, σαν το τέλος της αντίστασης στην απουσία πολιτισμού και στην εξουσία. Θεματικοποιείται η αντίληψη της κατάστασης και η γλώσσα επικοινωνίας, τόσο εσωτερικά όσο και εξωτερικά, λειτουργεί αγνωσιακά, αντιψυχαναλυτικά και εκτονωτικά.

7.Τέλος, λειτουργεί η ενσωμάτωση του κενού και της απουσίας γνησιότητας, σαν στοιχείο ψευδούς ταύτισης με τον θάνατο, σαν κακοήθης ένδοση με τη μορφή ενός ανολοκλήρωτου, ατελεύτητου εν ζωή θανάτου.

Σήμερα η ανθρωπότητα έχει βαδίσει όλα τα στάδια του φόβου του θανάτου και της απουσίας της Ζωής. Το ένστικτο της αναπαραγωγής, η λίμπιντο, η σεξουαλικότητα, αποτελούν φορείς της αυτοσυντήρησης της στάσης για προέκτασή μας σε άλλο πρόσωπο, σε υποταγή της νέας ζωής σε μας.

• Ο φόβος του θανάτου στα φύλλα, στις τάξεις, στον πολιτισμό

Τα δύο φύλα ανταποκρίνονται διαφοροποιημένα στην επιρροή του φόβου του θανάτου. Στις γυναίκες κυριαρχεί ο φόβος της παραγνώρισης και η αίσθηση του κενού, που περικοσμείται τόσο ψυχολογικά όσο και κοινωνικοσωματικά, για να συλλέξει προσοχή και να αποφύγει την αίσθηση του κενού. Στους άντρες υπάρχει η ταύτιση με την αίσθηση της ουσίας, με μια ψευδή φυσικότητα, στατική, με άρνηση της εξελικτικότητας.

Αυτό είναι το πεδίο σχέσεων, που απλώνουν τόσο στις σεξουαλικές όσο και στις κοινωνικές σχέσεις. Και είναι η αρχική όψη του φόβου του θανάτου η αντικειμενικοποίηση και η τελική γοητεία του κενού.

Ο φόβος αυτός ακόμα εξειδικεύεται διαφορετικά στις ηλικίες, τις τάξεις και κάθε χώρο, δημιουργημένο από τους ανθρώπους, π.χ. εκπαίδευση, αθλητισμό κτλ. Ουσιαστικά όλος ο σημερινός πολιτισμός είναι ένα μασκάρεμα του φόβου του θανάτου και απ’ αυτό δεν εξαιρείται και ο τρόπος σκέψης και επιστήμης  - αλλά αυτό δεν είναι το θέμα της ανάλυσης εδώ.

Νοητικά, συναισθηματικά ή συμπεριφορικά υπάρχει διαφοροποίηση και κατηγοριοποίηση του φόβου του θανάτου. Ας δούμε όμως ένα κεντρικό σημείο: την παραγωγή υπεραξίας.

Η υπεραξία είναι μια όψη δημιουργίας του κενού, το να εμφανιστεί το κενό σαν δημιουργικό. Το ίδιο ακριβώς είναι και η έννοια του κέρδους, αυτή η άτεγκτη έννοια της οικονομικής ιδιοτέλειας. Η αυτονόμηση του τοτέμ από τα υποκείμενα είναι η υπεραξία της τελετουργικής κοινωνίας.

Η πολιτική και η ψυχολογική υπεραξία νομίζουμε ότι πρέπει να σταθούν στο επίκεντρο των προσεχών εξελίξεων για την ανθρώπινη στάση απέναντι στην οικολογία, όσο και απέναντι στα μεγάλα προβλήματα.

Αναφορές:[1] Ζήσης Γιάννης, Ιστορική θεώρηση της σχέσης του ανθρώπου με το περιβάλλον, [2] Ζήσης Γιάννης 2010, Ο φόβος του θανάτου, η ιδιοποίηση – ιδιοκτησία & η υπέρβασή τους -- Μέρος Α΄

Κείμενο: Γιάννης Ζήσης, συγγραφέας

______________________________

Το παραπάνω κείμενο αποτελεί μέρος του δοκιμίου “Η ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΘΕΩΡΗΣΗ ΩΣ ΒΑΣΗ ΓΙΑ ΜΙΑ ΟΛΙΣΤΙΚΗ, ΣΥΝΘΕΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΛΑΝΗΤΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ”και αναφέρεται στην ανάγκη να υπάρξουν Νέες Επιστήμες, με διαφορετικά χαρακτηριστικά. Η αποξένωση των γνώσεων από τη ζωή του επιστήμονα -η αλλοτρίωση της χρήσης τους μέσα στο κοινωνικό σύνολο από την αλλοτρίωση των ανθρώπων και τα  οικονομικά και πολιτικά συμφέροντα και η ανεπάρκεια της γνώσης για τον σύγχρονο κόσμο, όλα αυτά- μας αναγκάζουν στη διατύπωση της πρότασης για την ανάπτυξη εκείνων των Νέων Επιστημών που θα γεφυρώσουν την αποξένωση των τεχνολογιών από το ψυχικό βάθος της ζωής και του ανθρώπινου Είναι.

Το δοκίμιο θα δημοσιευτεί σταδιακά. Με την παρούσα σειρά δημοσιεύσεων πιστεύουμε πως συμβάλουμε στον διάλογο για την αναζήτηση ενός βιώσιμου πολιτισμού με το βλέμμα στραμμένο στο μέλλον.
solon org gr
----------------

Ο ΦΟΒΟΣ ΤΟΥ ΘΑΝΑΤΟΥ, Η ΙΔΙΟΠΟΙΗΣΗ – ΙΔΙΟΚΤΗΣΙΑ και Η ΥΠΕΡΒΑΣΗ ΤΟΥΣ_ Μέρος Α΄

Ο ΦΟΒΟΣ ΤΟΥ ΘΑΝΑΤΟΥ, Η ΙΔΙΟΠΟΙΗΣΗ – ΙΔΙΟΚΤΗΣΙΑ και Η ΥΠΕΡΒΑΣΗ ΤΟΥΣ_ Μέρος Α΄....

Γιάννης Ζήσης, συγγραφέας (solon.org.gr)*

-

Θεωρητικά οι θρησκείες «νίκησαν» το θάνατο. Καμμιά τους όμως δεν νίκησε το φόβο του θανάτου. Δεν αναφερόμαστε βέβαια σε αρκετά από τα φυσικά πρόσωπα του θρησκευτικού βίου.
     Οι επιστήμες θεωρητικά νίκησαν τη ζωή και το μυστήριο με την αναγωγή της σ’ ένα υλιστικό απόλυτο και υποσχέθηκαν έτσι να διευρύνουν τα όριά της, με ένα νεύμα πιθανότητας και έως την αθανασία. Όμως δεν νίκησαν το φόβο του θανάτου.
       Ο άνθρωπος εξακολουθεί να αισθάνεται ως «εγώ» και ως υποκείμενο αναφοράς. Και με έδρα το αυτοκρατορικό του φάντασμα νομιμοποιεί μια αυτοκρατορία «φαντασιακά δεσμευμένη» με τα είδωλά του. Έτσι ο φόβος του θανάτου παραμένει κυρίαρχος.

---

•  Ο άνθρωπος, σαν τραγικός υβριστής και ήρωας, δεν θέλει να καταγράψει τα όρια της μορφής του και συμπεριφέρεται περίπου ως αθάνατος στη μορφή, χωρίς ωστόσο να πάψει λεπτό στο βάθος του να φοβάται το θάνατο. Κάτω απ’ αυτή την εμμεσοποιημένη διάρκεια και κυριαρχία του φόβου του θανάτου παράγει ακατάσχετα είδωλα ψευδεπίγραφης διάρκειας. Εμμεσοποιεί τον εαυτό του και διαχέει τη συνείδηση σε παραστάσεις και ρόλους που την καθιστούν βιωματικά ελλειμματική και ανόητη.

       Ωστόσο ο άνθρωπος και η ανθρωπότητα εξοπλίζουν το φαντασιακό τους με μια «ανεξαρτησία» ως ψευδεπίγραφη πραγματικότητα, για να θυμηθούμε τον Εδμόνδο στο έργο Βασιλιάς Ληρ του Ουίλλιαμ Σαίξπηρ:
                                             «Ω φύση, εσύ είσαι θεά μου. 
                                                 Και στον νόμο σου                                                 
                                              είναι ταμένα τα έργα μου. 
                                                    Γιατί ν’ ανέχομαι                                                     
                                            της μόδας την τυραννία και ν΄αφήσω                                             
                                        να με ληστεύει η περιέργεια του κόσμου;»[1]

       Αυτό όμως δεν πρόκειται να μας γλιτώσει από τις βαθύτερες αιτίες και τα πραγματικά γεγονότα. Το οικονομικό και το πολιτικό, η φαντασιακή «συναινετική» οχύρωση το κατέστησε κυρίαρχο και ιστορικά αυτόνομο. Όμως το πολιτικό και το οικονομικό είναι το καθοριστικό επειδή το ψυχολογικό και το βιοοικολογικό ή φυσικό είναι καθοριστικό. Έτσι το βάθος της καθοριστικότητας θα αναδεικνύεται όλο και πιο πολύ χωρίς να γίνονται εκπτώσεις για τις αναγκαιότητες των αλλαγών και της διακυβέρνησης σε κάθε άλλο επίπεδο καθοριστικότητας. Η Ιστορία είναι τελικά ένα ανθρωπολογικό εξελικτικό φαινόμενο και η θέασή της σε μονοτομεακά ή σε ρηχά τεκτονικά βάθη είναι βαθιά τυφλή και αντανακλαστικά περιοριστική. Έτσι διαιωνίζεται ο φαύλος κύκλος της ιστορίας. Η διαλεκτική της καθοριστικότητας θα γίνει πιο πρόδηλη αν για παράδειγμα μελετήσουμε την «ιδιοκτησία» ως φαντασιακά ρυθμιστικό θεσμό στην πηγή της και την εξέλιξή της.

• Το «φάντασμα» της ιδιοκτησίας στη φυσική επιστήμη και τη θρησκεία

       Η ιδιοκτησία στη φυσική επιστήμη δεν υφίσταται παρά μόνο ως τοπικότητα ύλης ή ως πτύχωση του καμπυλωμένου χωροχρόνου ή ως διαστατική χορδική δυναμική. Όπως και να’ χει η ύλη δεν τελεί ως ιδιοκτησία λειτουργικού περιεχομένου εκτός από τη σφαίρα μιας θεϊκής της αναφορικότητας πλήρως αδιερεύνητης για μας, εννοιακά και πειραματικά μη αντιληπτής για την ώρα. Αυτός ο οντολογικός χαρακτήρας της ύλης, ο μη ιδιοκτησιακός χαρακτήρας της, σιγά-σιγά γίνεται αντιληπτός στην επιστημονική κατανόησή της. Παλαιότερα μόνο συμβολικές μορφές στις θρησκείες και τις μυθολογίες, ή ανιμιστικές και σαμανιστικές συμβάσεις διατηρούσαν αυτή την προσέγγιση.

          Ανθρωπολογικές και λαογραφικές επιβιώσεις που φτάνουν ως τη βιολογική υπόσταση -είτε αποπροσωποιητικά μερικά, είτε περσοναλιστικά- όπως με τον Βουσμανικό εξευμενισμό της ψυχής του θηράματος στη δεύτερη περίπτωση και την Αρκτική προσφορά της συζύγου στην πρώτη, αναδεικνύουν έμμεσα οι αναγκαιότητες υπέρβασης της ιδιοκτησίας επί του ζώντος.

        Η αναγνώριση του Φραγκίσκου της Ασσίζης για τον «αδελφόν» σώμα με τη συμβολική μορφή του ως «γαϊδάρου» μεταφέρει μια ανάλογη θέαση του οικείου ή φέροντος σώματος όπως αποδίδεται στο υπέροχο έργου του Νίκου Καζαντζάκη «ο Φτωχούλης του Θεού». Αντίστοιχα οι δυϊστικές ή και οντολογικά μονιστικές φιλοσοφικές και θρησκευτικές θεωρήσεις μιλούν για τη βεβαρυμμένη διαφορετικότητα της ύλης και την εξελικτική αναλωσιμότητα της σχέσης πνεύματος – ψυχής - νου και σώματος και επιθυμίας και αναδεικνύουν υπό την αποσυνδετική, απαθή και αποσπασμένη προοπτική τη σχέση Εαυτού και μη Εαυτού ή Φορέα, όπου ο Φορέας αποδίδεται τελικά αλχημιστικά στο «Πνεύμα της Γης», ή στη «δεξαμενή της ζωής».

      Βέβαια σε αντίθεση με την επιστήμη -που θεωρεί την ύλη, νανομηχανιστικά και κοσμολογικά, ως άβια- όλες αυτές οι θεωρήσεις υπονοούν μια Μυστηριακή και Μυητική Προοπτική υπό τους όρους όπως «Ζώντες Λίθοι», «Φιλοσοφική Λίθος» κλπ.

      Όμως, η σύγχρονη επιστήμη η οποία μπορεί ως διαθλαστικό συνειδησιακά κοσμοείδωλο να είναι τόσο παροδική όσο η επιστήμη του Νεύτωνα, εμφανίζει ένα άτεγκτο υπαρξιακό μηδενισμό για το χρονικό και ταυτοτικό ορίζοντα του ανθρώπου. Ωστόσο αυτόν το μηδενισμό ούτε οι επιστήμονες τον αποδέχονται ψυχολογικά γιατί θα οδηγούσε σε μια τελική θερμοδυναμική διάλυση τον όποιο βίο τους, ακόμη και τον επιστημονικό. Δουλεύουν ψυχολογικά με μια ελάχιστη ή έστω αμφίβολη βεβαιότητα αθανασίας και έμψυχου όντος και συνειδητότητας.

     Μεθοδολογικές κριτικές στην επιστημονική αναλυτική και αναγωγική θέαση, έγιναν πολλές. Αρκετές από αυτές έγιναν και από τα μέλη της ίδιας της επιστημονικής κοινότητας. Δεν θα σταθούμε όμως σ’ αυτές τις αντιδικίες. Θα συγκρατήσουμε όμως την κοινή προσέγγιση για τη «μηδενική οντολογικά υπόσταση της ιδιοκτησίας» και για το πως «η ιδιοκτησία είναι ένα εξαρτησιογόνο και παρασιτικό φάντασμα» στην αντίληψη του Εαυτού που έχει αλγοριθμικά τεράστιες ανθρωπολογικές και πολιτισμικές επιπτώσεις.

• Η γέννηση της αίσθησης ιδιοκτησίας

      Τί όμως γέννησε και δίνει τόση μανία στην τάση για ιδιοκτησία; Πρωταρχικά αναπτύσσεται η αίσθηση ιδιοκτησίας πάνω στη συνείδηση και κατά συνέπεια στην αίσθηση υποκειμένου ή εαυτού. Αυτή η ιδιοκτησία τιτλοφορείται ως «εγώ». Η μη ιδιοκτησία πάνω στη συνείδηση και την αίσθηση ταυτότητας δεν είναι εύκολα μια δυνατή αντίληψη παρά μόνο αν είναι ασκημένη εξαιρετικά οντολογικά και ψυχολογικά η συνείδηση.

    Μια τέτοια αντίληψη θα μπορούσε να καλλιεργηθεί μόνο μέσα από τη βαθειά επίγνωση και τη συμβολική μεταφορά του «παραδόξου του ηθοποιού». Ο ηθοποιός πραγματοποιεί επιτυχώς, έστω και μερικά μια ταύτιση με ένα εαυτό και ένα ρόλο, που δεν είναι ο ίδιος. Ιδιοποιείται άλλο πρόσωπο, γίνεται θεατρικός κτήτορας ενός άλλου εαυτού και ρόλου.

     Με αυτό το παράδειγμα μπορούμε να διαισθανθούμε τη θεμελιώδη αποσύνδεση της συνείδησης και του εαυτού από τη θεατρική κτητικότητα που αναπτύσσεται «μέσα μας». Η διάλυση αυτής της θεατρικής πλάνης είναι η αρχή του Λόγου υπό τον όρο της συνεχούς διάρκειας, της διαχρονικότητας και της υπέρβασης της αίσθησης του Χρόνου σ’ αυτή τη βιωματική.

    Φτάσαμε έτσι ξανά σε ένα ιδιάζοντα παράγοντα θεατρικής εκτροπής και κτητικοποίησης της συνείδησης και του εαυτού.

     Ο παράγοντας αυτός είναι ο χρόνος που αποτυπώνεται από, και με τον λειτουργικό πολυμερισμό του βίου όπως και με την αίσθηση μετάθεσης της αντίληψης του όντος και του εαυτού σε γεγονότα και παραστάσεις.

      Η εκτροπή της αντίληψης σε παραστάσεις και γεγονότα είναι σχετικά μηδενική οντολογικά καθώς το μορφικό επιστητό αποδεικνύεται μια παροδικότητα, μια αναπτυσσόμενη θνητότητα με ελάχιστη ουσιαστική επίπτωση. Η κατάρρευση της αυταπάτης της ταύτισης με τα γεγονότα ή τις παραστάσεις εμποδίζεται μόνο υπό την έννοια και τη διαισθητική προσομοίωση της ουσίας ως στοιχειοθετημένης οργανικότητας των μορφών και των σχέσεων. Αυτή η διαισθητική προσομοίωση της έννοιας της ουσίας ως αναλλοίωτης - σε αντιστοιχία με την αισθητή μορφή - δημιουργεί την ψευδαίσθηση για μια φαντασιακή δυναμική ταύτιση του «εγώ» ή ιδιοποίησης της μορφής, έτσι ωστε να εξυπηρετείται η αυταπάτη μιας έμμεσης αθανασίας. Όταν κανείς ιδιοποιείται τη μορφή, και μέσω αυτής την ουσία -η οποία είναι αθάνατη φαντασιακά ως αυτή να είναι αναλλοίωτη και άβια- έμμεσα αποκτά τις ιδιότητές της, γίνεται αθάνατος φαντασιακά σ΄ ένα της πεδίο, νοητικής και βιωματικής υπανάπτυξης.

       Έτσι η ιδιοκτησία είναι συνυφασμένη με μια θεμελιώδη πλάνη, για την ουσία, το Χρόνο, τη ζωή και το θάνατο. Σ’ αυτή την πλάνη συνεργεί και η εμπειριστική ματεριαλιστική αντίληψη, όπως και η απλοϊκή εκδοχή της μεταφυσικής. Θεωρώντας το Φόβο του Θανάτου συνυφασμένο με το ένστικτο αυτοσυντήρησης μπορούμε να συμπεράνουμε πως η ανάπτυξη των αρχέγονων εργασιακών και εργαλειακών δεξιοτήτων προήλθαν μέσα από την αντισταθμιστική επίκληση και νοητική εφέλκυση του ανθρώπου μέσα στην φυσική επιβίωση και εξέλιξη.

      Έτσι ανοίχτηκαν νέοι ορίζοντες μεταφοράς της βιοκοινωνικής οικογενειακής, αγελαίας και θηρευτικής εξουσίας της ψυχολογικής και βιοοικολογικής οικονομίας κλίμακας με τη μορφή της εργασιακής και εμπορευματικής ιδιοποίησης. Αυτή αρχίζει από το ποίμνιο της νομαδικής κοινωνίας και τα προϊόντα του, φτάνει στη γη και τα προϊόντα της και περνάει από τα ζώα συνεργάτες και φύλακες, στα ζώα τροφής και εργασίας με την κλιμακούμενη δουλεία του ανθρώπου, άμεση ή έμμεση όταν δημιουργήθηκαν συνθήκες που απαιτούσαν διάφορους βαθμούς ιδιοποίησης και εμπορευματοποίησης σχετικά νοήμονος εργατικής δύναμης και δύναμης χειρισμού εργαλείων.

      Έτσι πίσω απ’ όλο το ανθρωπολογικό, πολιτισμικό και ιστορικό οδοιπορικό του οικονομικού «πολιτισμού» και της αλλοτρίωσης στάθηκε αρχικά σχεδόν αναπόφευκτος ο φόβος του θανάτου.

     Ο εγκέφαλός «μας» έχει συνηθίσει να θεωρεί υπαρκτό και πραγματικό, πρωταρχικά και κυρίαρχα, μόνο ότι είναι απτό και ορατό. Η συνήθεια αυτή έχει συνυφανθεί με την έννοια της ουσίας. Η έννοια της ουσίας ακόμη πιο ειδικά συνδέεται με την απτότητα της σωματικότητας που είναι μια αδρή και σχετικά αδιαφοροποίητη ή μονότονη αίσθηση στο εμπειρικό αποτέλεσμα της. Όλη όμως αυτή η βεβαιότητα αντικειμενικότητας της καταστράφηκε ως μοντέλο αξιόπιστο στον 20ο αιώνα.

      Ωστόσο η αισθητήρια και εννοιακή προκατάληψη του εγκεφάλου παραμένει με την αισθητηριακή προτίμηση να μεταφέρεται στη «νοητική» αυθεντία και αποκλειστικότητα ή γοητεία, που ασκεί η έννοια της ουσίας και της αντικειμενικότητας στην αδρή και απλοϊκή της εκδοχή, η οποία αγνοεί για παράδειγμα την πιο υπερβατική βιωματική αυτοαναφορικότητα της συνείδησης, όπως αυτή ανοίγεται σταδιακά στη φαινομενολογία του Χούρσελ. Η έννοια της ουσίας συνήθως, σε συνάρτηση με τις έννοιες της στιγμής και του κενού, λειτουργεί ως αναγωγική ή αναλυτική απλοϊκότητα που αποκλείει την αντίληψη της ύπαρξης του μη απτού και ορατού. Ο εγκέφαλός μας είναι εθισμένος στη μορφική αισθητότητα και τη νοητική δέσμευση της αντίληψης της ύπαρξης σε αυτή μέσω της έννοιας της ουσίας.

      Ακόμη και για τις μη αισθητές πραγματικότητες της επιστήμης λειτουργεί μια προσομοιωτή πρόσβαση μέσω περιπλοκότητας, απτότητας και ορατότητας. Δεν είναι ακόμη δυνατή άλλη όψη νόησης, η οποία να είναι ισόμορφη και ερμηνευτικά παράλληλη με την «αντικειμενική» κοσμοθεώρηση. Σημειώνουμε βέβαια ότι το φαντασιακό δεν αποτελεί πραγματική λύση. Δηλώνει χωρίς συστημική αξιοπιστία την ενόχληση της συνείδησης από την ολοκληρωτική έλλειψη αυτοαναφορικότητας και την δέσμευσή της στις αισθήσεις και τα προβλεπόμενα εποικοδομήματα γνώσης, αντίληψης και ταυτοποίησης. Το παράξενο όμως είναι ότι αυτή η νοητική και συνήθως υποσυνείδητη αυθεντία της έννοιας της ουσίας «άνευ αρχής» ή αναφορικότητας, λειτουργεί και χρησιμοποιείται ως σχιζοειδής αφετηρία για την υλοποίηση των έμμονων φαντασμάτων με όρους αυθεντίας στο βίο «μας» και στην ιστορία.

    Έτσι δομήθηκε και εκφράσθηκε από την ανθρωπότητα ένας «Πλανητικός Ένοικος» ως νεοπλασματική βαρβαρότητα και ως άλλη όψη του πολιτισμού και της εξέλιξης της «Νοόσφαιρας». Έτσι και η ιδιοκτησία, ενώ μοιάζει να είναι η ελευθερία μας δεν είναι παρά η μορφοποίηση της δεσμωτηριακής χωριστικότητάς μας.

     Αυτή η παράξενη διαλεκτική δυναμική συνδέεται πια με μια τερατώδη πολιτισμική και ψυχολογική μηχανική μορφή του βίου και της ιστορίας, η οποία απαιτεί για την εξισορρόπησή της και την αντιστάθμισή της μια εξίσου γιγαντιαία υπερβατική εξελικτικά συνειδητότητα και αυτοσυνειδησία, ομαδικής δυναμικής, (χωρίς ναρκισσιστικές «απλοϊκότητες» εννοιακές, υπαρξιακές και πνευματικές περί υπερβατικότητας και συνειδητότητας). Διαφορετικά το παρελθόν μας, ως αιτιατό, θα λειτουργεί ως αβυσσαλέα «μελανή οπή» που θα μας «καταπιεί» ως Τιτανικός Καννίβαλος και Βαμπίρ.

      Είμαστε τα θύματα μιας δυαδικής χωριστικότητας βασισμένης στη δυαδικότητα των παραστάσεων ουσίας και κενού και εποικοδομημένη με την εικόνα του «εγώ» στη χωροχρονική ανταγωνιστική ανασφάλεια επιβίωσης.

     Οι έννοιες της ουσίας και του κενού όπως έχουν απλοϊκά διαμορφωθεί δεν επιτρέπουν ύπαρξη στην έννοια της ελευθερίας και της διάρκειας του «εαυτού». Δεν επιτρέπει την γνωσιολογικά έγκυρη ταύτιση του «εαυτού» με το Είναι. Το γίγνεσθαι φαίνεται σαν γιγάντωση του φαντάσματος του «εγώ» πολιορκημένη απόλυτα από μια τελικά μηδενιστική και εξοντωτική μεταβλητότητα για το ψυχολογικό πεδίο. Το «είναι» φαίνεται ως αναλλοίωτο άβιο και ασυνείδητο υπόβαθρο του γίγνεσθαι.

      Η οντολογική ή πνευματική ανασφάλεια όχι μόνο ακυρώνει την υπαρξιακή αναφορά της ελευθερίας, αλλά οδηγεί σε μια «Χωροκατακτητική» χωριστική ιδιοποίηση του πεδίου ως πεδίου λήθης ή φυγής από τον Θεμελιώδη Φόβο και την άμεση συνειδητοποίηση του.

      Έτσι βέβαια αποτυγχάνει και η διάλυση του φόβου που γίνεται πάντα διαμέσου έμψυχης γνώσης. Δεν αποκλείεται παρ’ όλη την «τραγικότητα» του συνειδησιακού μας θεάτρου να αποτελέσουν όλα μέρος ενός εξαίσιου, ενός θαυμάσιου οντολογικού εγχειρήματος στον πλανητικό μας ορίζοντα μεταξύ Ψυχολογικού και Φυσικού πεδίου,  τρόπου και όντος.

       Ωστόσο παρά αυτή την αντανακλαστική εξελικτικά μοιραία χρήση της έννοιας της ουσίας, όχι μόνο υπάρχουν παραδοξότητες στην αντίληψη αυτής της έννοιας και των σχέσεών της, αλλά και η ίδια η έννοια όπως υπαινιχθήκαμε απ’ την αρχή αποκλείει σε κάθε επίπεδο την ουσιαστικότητα της ιδιοκτησίας σ’ όλες τις κλίμακες. Δυστυχώς όμως αυτή η χρήση της έννοιας αποκλείει και την εξελικτικότητα στην υπόσταση.

       Οι δύο θεμελιώδεις τάσεις της συνείδησης μέσα μας, η πρώτη ως αυτοαναφορικότητα υπαρξιακή του υποκειμένου και η δεύτερη ως γνωσιολογική οντολογική επιβεβαίωση της αντίληψης πολύ δύσκολα ενοποιούνται και συντίθενται, πέρα από το γεγονός ότι και οι δύο μπορούν και πάσχουν από ένα ευρύ φάσμα πλάνης. Και οι δύο λειτουργούν και υπάγουν και τα αποτελέσματά τους σε ένα θεμελιώδη ναρκισσισμό, όπως και σε εσωτερικές και εξωτερικές ατέλειες του οργάνου αντίληψης. Χαρακτηριστική και εξαιρετικά ύποπτη είναι η αισθητηριακή και εμπειρική αντίληψη ύπαρξης μόνο στις άμεσα αισθητές μορφές. Ο εθισμός της αισθητηριακής και εγκεφαλικής προσομοίωσης με την ορατότητα και την απτότητα της ύπαρξης αποτελεί τη βάση της πλάνης. Αυτό είναι ήδη μερικώς κατανοητό ακόμη και από το σύγχρονο, φυσικό, θεωρητικό και πειραματικό πεδίο.

• Απελευθέρωση από τον εθισμό στην αίσθηση της ιδιοκτησίας της συνείδησης 

     Υπάρχουν αρκετά εγχειρήματα προσομοιωτικής υπέρβασης αυτής της δέσμευσης του εγκεφάλου. Όμως ταυτόχρονα πολλές από αυτές τις προσομοιώσεις υπέρβασης αυτού του εθιστικού και αντανακλαστικού πεδίου αντίληψης είναι επίσης απλοϊκές και με ελάχιστο χρόνο διαδρομής ψυχολογικά, επιστημονικά, βιωματικά και πολιτισμικά. Έτσι δεν προσφέρουν πειστικότητα για εναλλακτικές αναδύσεις της συνείδησης στην προσομοίωση του υπαρκτού. Η απλοϊκότητα των εγχειρημάτων της αντίληψης - συνείδησης αποτελεί μια μετάθεση και συχνά μια μελλοντική όξυνση προβλημάτων. Η παραίτηση ωστόσο από την «αυτονόητη» ιδιοκτησία στη συνείδηση και την ταυτότητα είναι βαθιά απελευθερωτική και αναγεννητική. Σημαίνει την αντίστροφη μέτρηση για τη Λερναία Ύδρα της Χωριστικότητας του Ανταγωνισμού και της Ιδιοποίησης. Ένας τέτοιος δρόμος σχετικά θα ‘ναι πάντα στην αρχή του και πολλά εξελικτικά υποσχόμενος.

      Το αίσθημα και η εξουσία ή η δύναμη της αίσθησης του πόνου όπως και του φόβου του θανάτου μπορούν να καταλυθούν στον βαθμό που η συνειδητή προσπάθεια επιδρά και αναδιατάσσει επί μακρόν τη δομή και τη λειτουργία του εγκεφάλου ενώ επενεργεί ενεργητικά νεύρο-ορμονικά και με βιοχημικό βάθος στην οργανική ολότητα.

      Αν υπερβούμε αυτό το μακραίωνο γενεσιουργό πεδίο προβληματικής και ατελούς ατομικοποίησης - νοητικοποίησης με ομαδοποίηση και υπερβατικοποίηση της συνείδησης, τότε θα απελευθερωθούμε πραγματικά εξελικτικά στο ανθρωπολογικό μας πεδίο. Μια τέτοια διεργασία περιγράφει και ο Ωρομπίντο προτείνοντας μεταξύ άλλων μια στάση όπου «τίποτα στο νου ή στα ζωτικά υλικά μέρη να μην ανέχεται την παραποίηση ή ιδιοποίηση του μεγαλείου των δυνάμεων που λειτουργούν μέσα από σένα»[2], και όπως εν γένει προσεγγίζει τα ζητήματα στο έργο και στο «Αίνιγμα αυτού του Κόσμου».

      Αντίστοιχες περιγραφές  διαδικασιών απελευθέρωσης  υπήρξαν παλαιότερα με άλλους όρους όπως αυτούς του Πλάτωνα αλλά και πολλών άλλων. Στην παραβολή του σπηλαίου στην Πολιτεία του Πλάτωνα  ανακύπτει το ερώτημα:

       «νομίζεις πως αυτοί (οι άνθρωποι στο σπήλαιο) έχουν δει κάτι άλλο από τους εαυτούς τους και τους υπόλοιπους που είναι μαζί, εκτός από τις σκιές που δημιουργεί η φωτιά, και που αντανακλούν ακριβώς απέναντί τους στον τοίχο της σπηλιάς; Σκέψου όμως, είπα εγώ, ποια θα μπορούσε να είναι η λύτρωσή τους και η θεραπεία τους και από τα δεσμά κι από την αφροσύνη, αν τους συνέβαιναν τα εξής: Αν κάθε φορά, δηλαδή, που θα λυνόταν κάποιος και θ' αναγκαζόταν ξαφνικά να σταθεί και να βαδίσει και να γυρίσει τον αυχένα του και να δει προς το φως, κι όλ' αυτά θα τα έκανε με μεγάλους πόνους και μέσα από τα λαμπυρίσματα δεν θα μπορούσε να διακρίνει εκείνα, που μέχρι τότε έβλεπε τις σκιές τους, τι νομίζεις πως θ' απαντούσε αυτός, αν κάποιος του έλεγε πως τότε έβλεπε φλυαρίες, ενώ τώρα είναι κάπως πιο κοντά στο ον και πως έχει στραφεί προς όντα που πραγματικά και βλέπει με σωστότερο τρόπο, και αν του έδειχνε το καθένα από αυτά που περνούσαν, ρωτώντας τον τι είναι και αναγκάζοντάς τον ν' αποκριθεί, δεν νομίζεις πως αυτός θ' απορούσε και θα νόμιζε πως αυτά που έβλεπε τότε ήταν πιο αληθινά από τα τωρινά που του δείχνουν;»[3]

        Στην πραγματικότητα αυτή η μετάβαση αποτελεί μια οδυνηρή πορεία με την αληθινή έκφραση της ονομασθείσας  «Σκοτεινής Νύχτας της Ψυχής» που επάγει «πόνο στην αντίληψη»

Αναφορές:[1] Σαίξπηρ Ουίλιαμ, Βασιλιάς Λήρ, 2009, εκδόσεις ΤΟ ΒΗΜΑ, σελ 31
[2] Σρι Ωρομπίντο, Η μητέρα, 2006, Πύρινος Κόσμος, σελ 25
[3] Πλάτων, Πολιτεία, βιβλίο έβδομο

Γιάννης Ζήσης, συγγραφέαςΜέλος της γραμματείας της ΜΚΟ Σόλων

solon.org.gr
7/3/12