Ο πυρήνας και τα όρια της συνειδητότητας....

Γιώργης Παπανικολάου

Σήμερα είναι πλέον επιστημονικά τεκμηριωμένο ότι το DNA διέπεται από ένα είδος νόησης, αφού εμπεριέχει το σχέδιο και τις γενετικές πληροφορίες που προσδιορίζουν την βιολογική ανάπτυξη όλων των κυτταρικών μορφών ζωής.

Το πώς και σε ποιο βαθμό θα πραγματωθεί αυτό το σχέδιο εξαρτάται τόσο απ’ το ίδιο το ον που αφορά όσο κι απ’ το περιβάλλον που θα βρεθεί.

Έτσι, θα υπάρξουν άτομα που, σε συνάρτηση με τις συνθήκες του περιβάλλοντος, θα μπορέσουν να εκδηλώσουν και ν’ αναπτύξουν πλήρως τις δυνατότητες των γονιδίων τους, αλλά θα υπάρξουν και άτομα που δεν θα μπορέσουν να κάνουν κάτι τέτοιο.

Ειδικότερα, το ευκαρυωτικό κύτταρο του ανθρώπου, που είναι το περισσότερο πολύπλοκο, περικλείει τον πυρήνα ανάπτυξης νοητικών και πνευματικών δυνατοτήτων, που υπερβαίνουν τα όσα απαιτούνται για τη διαχείριση και τη κάλυψη των σκοπών της φυσικής αναγκαιότητας, δηλαδή της αυτοσυντήρησης και της αναπαραγωγής.

Αυτή η υπέρβαση έχει να κάνει με την εκδήλωση του φαινομένου της ανθρώπινης συνείδησης.

Όλες οι ιδέες που θεωρούνται ως έμφυτες, σύμφωνα με την ορθολογική θεώρηση των πραγμάτων, προϋποθέτουν την ύπαρξη του φαινομένου της συνείδησης.

Όμως το, πριν λίγα χρόνια, καταπληκτικό επιστημονικό επίτευγμα της χαρτογράφησης και αποκωδικοποίησης του ανθρώπινου γονιδιώματος, δε μπόρεσε να εντοπίσει κάποιο γονίδιο που να έχει σχέση με το φαινόμενο της συνειδητότητας.

Η εξήγηση που δίνουν κάποιοι φανατικοί εξελικτικοί βιολόγοι, που διατείνονται ότι κάποια φαινόμενα της ανώτερης συνείδησης και ειδικότερα οι εκδηλώσεις αλτρουισμού οφείλονται στις απαιτήσεις μιας υπαρκτικής επιβεβαίωσης ενός υπέρμετρα εγωιστικού γονιδίου, μάλλον επιβεβαιώνει τον φανατισμό τους.

Έτσι μέχρι σήμερα το πώς της συνείδησης εξακολουθεί για την επιστήμη να βρίσκεται στην άγνωστη πλευρά της πραγματικότητας...........περισσότερα στο antifono.gr (8/11/13)

TIME: «Η γενιά του εγώ, εγώ, εγώ»

Με ένα εντυπωσιακό εξώφυλλο «κατέβηκε» χτες στα περίπτερα το γνωστό περιοδικό TIME. Μια δεσποινίδα γύρω στα 17 ξαπλώνει και φωτογραφίζει τον εαυτό της με το νέο της smart phone. Θα μπορούσε να ήταν η κόρη σας, η ανηψιά, η εγγονή και η μικρή σας ξαδέλφη. Η γενιά του Millenia όπως την αποκαλεί ο αρθρογράφος είναι η γενιά του «εγώ, εγώ, εγώ».
Τι συνέβη μετά τη γενιά του «εγώ» αναρωτιέται το άρθρο. Η γενιά του «εγώ, εγώ, εγώ» απαντάει. Τεμπέληδες, ναρκισσιστές που ζουν ακόμα με τους γονείς τους, οι νέοι του σήμερα. Δεν έχουν υψηλούς στόχους, δεν θέλουν να παντρευτούν, δεν κάνουν μακροχρόνιες σχέσεις, απατούν τον σύντροφο τους, δεν θέλουν παιδιά... Και όμως θα μας σώσουν...
«Η γενιά αυτή θα χρειαστεί να 'τακτοποιήσει' το χάος που άφησαν οι γονείς και οι παππούδες τους. (να φτιάξουμε την οικονομία, να έχουμε παροχές υγείας για όλους, να μειώσουν τα έξοδα της εκπαίδευσης, να φτιάξουμε τις σχέσεις κρατών και να σταματήσουμε τις διακρίσεις)» έγραψε αναγνώστης στη σελίδα του περιοδικού στο Facebook. «Θα κάνω αυτό που έκαναν και άλλοι θα γκρινιάξω για τη νέα γενιά. Μόνο που έχω στοιχεία», προειδοποιεί ο αρθρογράφος Joel Stein.

Η συνέχεια του Γένους: η σκοτεινή πλευρά

Του ΦΑΙΔΩΝΑ ΜΑΛΙΓΚΟΥΔΗ

Οτι τα πράγματα δεν βαίνουν κατ' ευχήν στην Αποικία
δεν μέν' η ελαχίστη αμφιβολία,
και μ' όλο που οπωσούν τραβούμ' εμπρός,
ίσως, καθώς νομίζουν ουκ ολίγοι, να έφθασε ο καιρός
να φέρουμε Πολιτικό Αναμορφωτή...
Κ.Π. Καβάφης, «Εν μεγάλη Ελληνική αποικία, 200 π.Χ.» 

Μέσα στη γενικότερη κατάθλιψη που κυριαρχεί σήμερα και ενάντια στην καθημερινά διογκούμενη τάση αυτο-απαξίωσης που μας χαρακτηρίζει ως κοινωνικό σύνολο, ας επιχειρήσουμε στο σημείωμα αυτό μια σύντομη αναδρομή σε μια αντικειμενική διάσταση που χαρακτηρίζει διαχρονικά τη Ρωμιοσύνη: μια ιστορική διαδρομή η οποία αποκαλύπτει και την αδιάλειπτη συνέχεια του Ελληνισμού ως ιστορικής κατηγορίας.

Πήγε το τρελό και πέταξε πέτρες στους αστυνομικούς

Του ΒΑΣΙΛΗ Κ. ΚΑΛΑΜΑΡΑ
Η Παυλίνα Νάσιουτζικ είχε μιλήσει για τους «τρομοκράτες βορείων προαστίων», ήδη από το 2009, στο μυθιστόρημά της «Ο τρελός δρόμος του έρωτα»
Μας αρέσουν, δεν μας αρέσουν οι ταμπέλες, καμιά φορά είναι βολικές. Οι πρόσφατα νεαροί συλληφθέντες χαρακτηρίστηκαν «τρομοκράτες βορείων προαστίων». 
Δεν γνωρίζουμε σε ποιο βαθμό η ταξική συνείδηση καθορίζει την επιλογή να γίνεις τρομοκράτης, γεγονός πάντως είναι ότι η Αστυνομία δεν κρίνει τις συλλήψεις με ταξικά κριτήρια. Η υπόθεση «ξέφυγε» από το περιχαρακωμένο πλαίσιο μιας σελίδας από το μεγάλο και ανοιχτό βιβλίο της τρομοκρατίας, αφού ένας από τους συλληφθέντες, ο 20χρονος Νίκος Ρωμανός, είναι γιος της Παυλίνας Νάσιουτζικ.

Ηταν τρελή η μαμά;

Του Στέφανου Κασιμάτη
Η συγγραφέας κυρία Παυλίνα Νάσιουτζικ δηλώνει «πάρα πολύ περήφανη» για τον γιο της, επειδή, όπως το θέτει -συγγραφική αδεία, προφανώς- το παιδί αγωνίζεται «ενάντια σε μια παράνομη (sic) κοινωνία». (Μια κοινωνία, παρεμπιπτόντως, που διαβάζει εμβριθώς «Μαμάδες βορείων προαστίων»...)
Παιδιά δεν έχω, αλλά αυτό δεν με εμποδίζει καθόλου να καταλαβαίνω ότι ο γονεϊκός δεσμός είναι ακατάλυτος και, ως εκ τούτου, να συμπάσχω ώς ένα βαθμό. Θα ήταν, επομένως, τελείως αφύσικο για ένα γονέα να μην πονάει το παιδί του, σε όποια κατάσταση και αν το έχουν οδηγήσει ο συνδυασμός επιλογών, συνθηκών και τυχαίου, που ορίζει την κατεύθυνση που παίρνει η ζωή μας.

ΜΑΖΙΚΗ ΚΑΙ ΑΤΟΜΙΚΗ ΠΑΡΑΝΟΙΑ (του Γιόζεφ Ράττνερ)

Το μίσος και η μνησικακία δεν είναι μόνο οι ανάδοχοι του φανατισμού, αλλά και οι φανερές πηγές της μανίας καταδίωξης, όπως γνωρίζομε από νεώτερες έρευνες. Ο παρανοϊκός είναι ένας φανατικός σε ιδιωτικό χώρο, αλλά συχνά μπαίνει και σε μαζικά κινήματα, όπου παίζει ένα μοιραίο ρόλο.
Η συγγένεια των δυο καταστάσεων είναι τόσο χειροπιαστή, ώστε δεν μπορεί να είναι συμπτωματική. Μήπως η παρανοϊκή δομή του χαρακτήρα είναι το έδαφος όπου μπορεί να ριζώση και να αναπτυχθή ο φανατισμός;

Το χαρακτηριστικό της παράνοιας το βλέπομε στην περίπτωση του αβοήθητου ανθρώπου, που βρίσκει την ψευτοϊσορροπία του, ρίχνοντας κάθε ευθύνη στους άλλους. Οι βάσεις της παράνοιας βρίσκονται επίσης στην παιδική ηλικία. Κάθε παιδί μαθαίνει στον παρανοϊκό κόσμο μας ότι η γελοιοποίηση των άλλων ευνοεί φαινομενικά την αύξηση της προσωπικής αξίας.

Συμπαιγμόνων αντιμαχία

Του Χρῆστου Γιανναρᾶ  
-
Kάθε συνεδρία του Kοινοβουλίου παρέχει (υποθέτουμε οι εκτός) άφθονο υλικό για τη μελέτη και αξιολόγηση της ποιότητας των ανθρώπων που διαχειρίζονται τη ζωή μας, τις τύχες μας. Yπάρχουν όμως κατά καιρούς και κάποιες συνεδρίες ξεχωριστά αποκαλυπτικές: Για λίγες ώρες ή για λίγα λεπτά όλα φανερώνονται γυμνά και τετραχηλισμένα – αποβάλλονται τα προσωπεία, ακυρώνονται οι συμβατικές συμπεριφορές, μειώνονται στο ελάχιστο οι λογικές αντιστάσεις του ναρκισσιστικού εγώ. Ξεγυμνώνεται τότε ανεπίγνωστα ο πραγματικός ανθρώπινος χαρακτήρας και ψυχισμός, το πραγματικό επίπεδο καλλιέργειας, ωριμότητας, ευφυΐας. Kαταρρέουν οι προσχηματικές άμυνες και προβάλλει απροκάλυπτα η ειλικρίνεια ή ο καιροσκοπισμός, η ανιδιοτέλεια και η μεγαθυμία ή η εγωπάθεια και εξουσιολαγνεία.

Ενας άλλος κόσμος

Tου Ηλια Μαγκλινη
Μέσα σε ένα δευτερόλεπτο ο χρόνος άλλαξε. Από το 2012 βρεθήκαμε στο 2013. Ανταλάξαμε ευχές και πήραμε αποφάσεις για τη νέα χρονιά (αγγλιστί, τα New Year Resolutions). Συχνά, για δεύτερη ή και τρίτη συνεχή φορά μερικές «νέες» αποφάσεις είναι ακριβώς ίδιες με τις προηγούμενες. Φέτος όμως θα είναι αλλιώς - αυτό επαναλαμβάνουμε στον εαυτό μας, σε έναν συνεχή, εσωτερικό διάλογο. Μαζί με την ανταλλαγή ευχών, αυτός ο διάλογος με τον βαθύτερο εαυτό μας είναι κάτι στο οποίο επιδιδόμαστε πολύ αυτές τις μέρες. Οχι μόνον αυτές όμως. Ποτέ δεν παύουμε να συνομιλούμε με τον εαυτό μας. Ολη μέρα αυτό κάνουμε και συχνά αυτός ο μυστικός διάλογος είναι που τις νύχτες δεν μας επιτρέπει να κλείσουμε μάτι.

Eρωτική πρόσβαση σε «νόημα»

Του Χρῆστου Γιανναρᾶ 
-
Tο αν ο Θεός έγινε άνθρωπος δεν είναι είδηση δημοσιογραφική. Yπάρχουν δεδομένα της πραγματικότητας που δεν γνωστοποιούνται με πληροφόρηση ούτε με συλλογιστική ανάλυση.
Xιλιάδες άνθρωποι, κάτοικοι Aθηνών, βλέπουν κάθε μέρα μπροστά τους τον Παρθενώνα. Eχουν την πληροφόρηση ότι είναι σπουδαίο μνημείο Tέχνης, μοναδικό στην ανθρώπινη Iστορία. Δεν ξέρουν γιατί. Δεν υποψιάστηκαν ποτέ ότι σαρκώνει «νόημα» (αιτία και σκοπό) της ύπαρξης των υπαρκτών και της συνύπαρξης. Tο νόημα που οι Eλληνες ψηλαφούσαν στη συμπαντική αρμονία και τάξη: στον «κόσμο» - κόσμημα.

Η ΒΑΡΒΑΡΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΑΠΟΣΠΑΣΜΑΤΙΚΗΣ ΣΚΕΨΗΣ

Το κυρίαρχο μοντέλο του αστού στην ιστορία εκφράζει διαχρονικά τη χωριστικότητα με την πιο μεγάλη ένταση. Στον βαθμό που δεν αλληλοαναιρείται συστημικά, αναπαράγεται ένας κόσμος μιας πολλαπλότητας άναρχων αυτοκρατορικών εγώ, που ποικίλλουν από το τύπο του εγώ ενός Καλιγούλα, ως τον τύπο του εγώ ενός Τιβέριου.

Δυο τύποι διακινδυνευτικών εγώ    
Διαφοροποιούμε αυτούς τους δυο τύπους εγώ, γιατί:
i) ο μεν Τιβέριος Καίσαρας Αύγουστος είναι το ανθρωπολογικό πρότυπο του ηδονιστή-ωφελιμιστή που προσπαθεί να διατηρήσει το μέτρο της σκέψης για να μην τρελαθεί, αλλά παράλληλα είναι ολοκληρωμένα ένας -σεξουαλικά και εξουσιαστικά- ηδονιστής.

Αποκλίνουσα συμπεριφορά και λόμπι της δραχμής

"Όσοι  μεγάλωσαν σε σπίτια με ακούσματα από τα δεινά του εμφυλίου, είναι αυτοί που κατ’ εξοχήν νιώθουν αποτροπιασμό μπροστά σε τέτοια φαινόμενα."
Γράφει η Σοφία Βούλτεψη
Έκπληκτη η κοινή γνώμη παρακολούθησε αυτές τις μέρες τα τεκταινόμενα στη Βουλή.

Της δόθηκε η ευκαιρία λόγω των συζητήσεων για το Μεσοπρόθεσμο και τον Προϋπολογισμό, διότι αυτά είναι πια φαινόμενα καθημερινά.

Τα ζούμε καθημερινά, σχεδόν έχει κιόλας προκληθεί εθισμός.

Άλλοι διακόπτουν τσιρίζοντας, άλλοι δίνουν κακόγουστες παραστάσεις, άλλοι βρίζουν, άλλοι απειλούν.

Πιστεύω ότι το ζήτημα δεν είναι ποιος σέβεται και ποιος όχι τον εαυτό του και το κοινοβούλιο.

H πολιτική ανεπάρκεια αποκλείει την ανάκαμψη

Tου Χρῆστου Γιανναρᾶ 

Πώς να τιθασευθεί η λοιμική της φοροδιαφυγής, όταν το κράτος καταληστεύει, με κυνισμό και ιταμότητα, συμφωνημένους μισθούς και ανταποδοτικές συντάξεις; Πώς να αναχαιτιστεί η δραματική μείωση της παραγωγής και η αλόγιστη αύξηση των καταναλωτικών απαιτήσεων, όταν το ίδιο το κράτος, το πελατειακό, καταξιώνει προκλητικά τον παρασιτισμό και την αργομισθία;
Για να συνεγείρει η πολιτική την κοινωνία σε πεισματική πάλη για την ανάπτυξη, προϋποτίθενται κυβερνητικές συμπεριφορές άλλες –ίσιος, τίμιος λόγος– κάτι που ο ενδημικός στο Eλλαδέξ κομματικός αυτισμός δεν μπορεί ούτε να το υποψιαστεί.

Did a culture of insatiable greed turn an entire generation into crooks?

16 Aug 2012 (neoskosmos)

Ilias Sourdis

Many of my generation were born long before electricity had reached our rural areas and started our lives with many beautiful human values such as respect for self and for others, love and pride for family, religion and country. We were taught to live within our means. Very good values to build a truly better world to live in.
Our forefathers were living within their means and they never thought of going into the black hole of borrowing to have comfortable lives and let others pay their bills. They delivered to us economies debt-free or with minimal debts.

Κουράστηκαν μαζί μας ...

ΤΟΥ ΜΑΚΗ ΒΟΪΤΣΙΔΗ

Είπε κάτι προσβλητικό η Κριστίν Λαγκάρντ; Είπε ότι στο Νίγηρα τα παιδιά πηγαίνουν στο μάθημα μόνο για δύο ώρες την ημέρα, μοιράζονται την καρέκλα του θρανίου και διψάνε για μόρφωση, υπονοώντας προφανώς ότι δεν έχει περιθώρια να παθιαστεί για το ελληνικό πρόβλημα -αλλού τα πράγματα είναι δυσκολότερα. Είπε, επίσης, ότι οι Ελληνες πρέπει να πληρώνουν τους φόρους τους. Σε τι διαφωνούμε; Οτι υπάρχουν πολλές γωνιές του πλανήτη, όπου οι άνθρωποι ζουν σε κατάσταση πραγματικής εξαθλίωσης; Ή ότι η φοροδιαφυγή έχει εξελιχθεί σε εθνικό σπορ; Εάν διαφωνούμε για το Νίγηρα, είναι το άκρον άωτον του αυτισμού.

Αυτοκτονικός ιδεασμός 2/2 (συνέχεια από το προηγούμενο) ...

ΒΙΒΗ ΠΕΤΜΕΖΑ Ψυχολόγος (xronos gr)

-

προηγούμενο (Αυτοκτονικός ιδεασμός 1/2)

Η αυτοκτονία είναι ένα πολυπαραγοντικό φαινόμενο και δεν προκαλείται από ένα και μόνο αίτιο. 

Ποιοι είναι όμως οι παράγοντες κινδύνου της αυτοκτονίας;

• ▶ Από πλήθος ερευνών έχει φανεί πως τα άτομα που αυτοκτονούν συχνά αντιμετωπίζουν προβλήματα υγείας ή είναι ασθενείς χρόνιων ή ανίατων παθήσεων. Στο 90% των περιπτώσεων, είναι παρούσα μια διαταραχή, με συνηθέστερη κατηγορία τις διαταραχές συναισθήματος (κατάθλιψη, γενικευμένη αγχώδης διαταραχή) 

Ο καθρέφτης και η ψυχολογική του διάσταση ....

Καλειδοσκόπιο (ένθετο του 24grammata.com)

-

επιμέλεια/ αρχισυνταξία: Απόστολος Θηβαίος

Ο εικοστός αιώνας εγκατέλειψε τη θέση του κερδίζοντας, δίκαια μες στις άλλες κατακτήσεις του, το χαρακτηρισμό του ως η «εποχή της εικόνας.» Μια υπεραναπτυγμένη ατομικότητα, ένας υπερτονισμός της συνείδησής μας στην πιο ευτελή και επιφανειακή της όψη. Η εικόνα, ως μέσο κοινωνικής καταξίωσης, ως φορέας μιας πεπερασμένης αισθητικής, η οποία φαίνεται να ολοκληρώνεται στην όψη του εαυτού μας. Ποτέ στο παρελθόν ο άνθρωπος δεν κατάργησε με τόσο συγκλονιστικό τρόπο την έννοια του «συλλογικού», για να δοθεί ολοκληρωτικά στη λατρεία της εικόνας. Μιας εικόνας, η οποία δεν εμπεριέχει τον κόσμο γύρω του, όπως αυτός διαμορφώθηκε αλλά συνιστά ένα οριστικό σύνορο του εαυτού του. Το είδωλο ανακτά τη σημειολογία του, επαναπροσδιορίζει τη θρησκευτική του διάσταση, αποκτώντας και πάλι μια διάσταση λατρευτική. Όμως δεν πρόκειται για μια επαναφορά στα αρχαία ιδεώδη, σε «εθνικά», κοινωνικά μοντέλα. Η σύγχρονη, αιρετική πραγματικότητα αντιμετωπίζει τον άνθρωπο ως κέντρο της θεωρίας του. Η προσωπική πίστη οριοθετείται στην ύπαρξή μας, αρχίζει και τελειώνει στη συντήρηση, την προβολή και την τελική επικράτηση του εαυτού μας, ως εικόνα. Ο καθρέφτης με τη συγκλονιστική του αποτύπωση, καθιστά τον άνθρωπο κέντρο του σύμπαντος. Η προοπτική του, ό,τι δηλαδή καθρεφτίζεται στο βάθος, πίσω από το είδωλο δεν συνιστά παρά μια λεπτομέρεια. Εμπρός στο φάσμα του εαυτού μας, απέναντι στο φροϋδικό «υπερεγώ» μας, υπερτροφικό και καθολικό δεν μπορεί να σταθεί τίποτε άλλο. Δεν πρόκειται περί μιας άσκησης συνείδησης. Η τελευταία απορροφάται από ένα τρόπο ζωής, μες στον οποίο οι εντάσεις της, όσο έξαλλες και στρεβλές και αν μοιάζουν, δεν παύουν να μας απασχολούν όλο και λιγότερο. Ο σύγχρονος άνθρωπος φαίνεται πως βρήκε στον καθρέφτη, περισσότερο από κάθε άλλη εποχή το ζητούμενο δόγμα του. Ο ίδιος ο εαυτός του συνιστά το κέντρο του κόσμου.
Η κοινωνία, πάντα ικανή να ανταπεξέλθει στις απαιτήσεις των καιρών συνέλαβε έγκαιρα τη διαστροφή αυτή. Τονίζοντας το «πραγματικό», εκείνο το οποίο «βλέπεται» και «διατυπώνεται», δηλαδή οπτικά, κάθε τι υπερβατικό, κάθε τι που συνιστούσε αξίωμα ακυρώνεται. Ο εαυτός μας, η μόνη ένδειξη της συνείδησης, δεν είναι πια καθρέφτης του ψυχισμού μας, αλλά μια αυστηρή προσωπογραφία, της οποίας η ποικιλία αναιρείται, η λογική του συρμού κυριεύει την υπόθεση και ο άνθρωπος κοιτώντας στο κρύσταλλο κατορθώνει, όχι να αγγίξει τον εαυτό του, αλλά να δοκιμάσει την απόλυτη προσαρμογή του στο πρότυπο που επικρατεί. Με άλλα λόγια, εκείνο το οποίο προβάλλεται στον καθρέφτη, συνιστά μόνο μία ένδειξη του βαθμού στον οποίο η ατομικότητά μας ενσωματώνεται στην καθιερωμένη συλλογικότητα. Η τελευταία, ας μην ξεγελιόμαστε, δεν μπορεί παρά να αποτελεί, όχι την πληθωρικότητα της ύπαρξής μας, αλλά την έκφραση της μοναξιάς μας, όπως αυτή πασχίζει να επικρατήσει και τελικά συμβαίνει στη σύγχρονη, κοινωνική πραγματικότητα. Η εικόνα μας, όπως καθρεφτίζεται, εφόσον δεν πληρεί τις προϋποθέσεις, έχουμε πειστεί πως αποτελεί την προβολή της μοναξιάς μας και όχι της μοναδικότητάς μας. Στρεβλοί και κοντόφθαλμοι, καθώς είμαστε, δεν μπορούμε να απαιτήσουμε από τον εαυτό μας μια θέση ψυχικά οριοθετημένη και όχι τόσο στεγνά και εικονιστικά ορισμένη. Η σύγχρονη εποχή, λοιπόν, αποτελεί την εποχή της εικόνας. Η επιβολή των προτύπων καθιστά το είδωλό μας ασήμαντο και εμάς ανίκανους να προβούμε στη δήλωση μιας λαμπρής και διαχρονικής διαφορετικότητας.
Η εικόνα, ως βασικό στοιχείο μιας ολόκληρης εποχής, της οποίας το τέρμα δεν έχουμε ακόμα εντοπίσει και κατά τη διάρκεια της οποίας είναι δυνατόν τελικά να απωλέσουμε όλη μας την πνευματικότητα δεν μπορεί να καταδικάσει τον καθρέφτη και τον κορυφαίο, ψυχολογικό συμβολισμό του. Ήδη στις μέρες μας, μέθοδοι αυτοπροσδιορισμού της προσωπικότητάς μας έχουνε καθιερώσει ως καίρια τη χρήση του προβαλόμενου ειδώλου. Η «θεραπεία του καθρέφτη», συνιστά για την ψυχολογία και τη σύγχρονη νευρολογία μια έξυπνη και αποτελεσματική μέθοδο. Ειδικά σε καταστάσεις ημιπληγίας ή άλλων παθήσεων, οι οποίες είτε εν γνώση μας, είτε πάλι όχι μπορούν να επηρεάσουν την αυτοεκτίμησή μας η κατάλληλη χρήση του καθρέφτη έχει αποδειχτεί πως κατά ένα μεγάλο ποσοστό, 80-90%, είναι δυνατόν να συμβάλει στην αποκατάσταση τέτοιων, προβληματικών καταστάσεων. Η ψευδαίσθηση, η πειστικότητα του ειδώλου μας μπορεί να αποβεί άκρως θεραπευτική για τον ανθρώπινο εγκέφαλο. Ο επηρεασμός του, η κινητοποίησή του με τη μέθοδο αυτή μπορεί να συνδράμει στη βελτίωση μιας κλινικά βαριάς, βεβαιωμένης, πνευματικής ή σωματικής ανεπάρκειας. Με άλλα λόγια, θα μπορούσαμε να πούμε πως ο καθρέφτης αναδεικνύεται σαν ένα μέγιστο εργαλείο αυτογνωσίας, το οποίο με την κατάλληλη υποστήριξη μπορεί να συμβάλει στην αντιμετώπιση σεξουαλικών προβλημάτων, προβλημάτων επικοινωνίας ή συμπεριφοράς.
Η σημασία του ειδώλου δεν αποτελεί βέβαια κατάκτηση της επικαιροποιημένης ψυχολογίας. Τόσο ο Αριστοτέλης, όσο και σύγχρονοί του, σε μια προσπάθεια να προσδιορίσουν τις θεμελιακές αρχές της γνωσιακής ψυχολογίας είχαν υποστηρίξει πως «είναι αδύνατον να δεις τον εαυτό σου χωρίς καθρέφτη», αντιπαραβάλλοντας τούτη τη θέση στην πεσιμιστική, συγγραφική δήλωση του Μπόρχες, πως «η συνουσία και οι καθρέφτες είναι απεχθείς γιατί πολλαπλασιάζουν τους ανθρώπους.» Στους επόμενους αιώνες, η αναγκαιότητα του καθρέφτη ως μοναδικού μέσου για την προβολή του εαυτού και της συνείδησής μας υποστηρίχτηκε ακόμα περισσότερο, για να φτάσουμε ακόμα και σε ακραίες, υπερρεαλιστικές θέσεις, σύμφωνα με τις οποίες ο τρόπος που διαπιστώνουμε το είδωλό μας δεν μπορεί παρά να αποτελεί μια δημιουργική, αντιληπτική πράξη. Στο προβαλλόμενο είδωλο, μαρτυρούνται όλα τα ζητήματα που μας ορίζουν. Πέρα από την προοπτική, την οποία δίνει στη μοναδική ύπαρξη χώρου και χρόνου, ο καθρέφτης συμπυκνώνει και όλα όσα μας δονούν εσωτερικά. Ακόμα και αν αυτά γίνονται αντιληπτά μόνο από εμάς τους ίδιους, δεν πάει να αποτελεί μία προσωπική πραγματικότητα εκείνος ο φορέας της ηθικής που προβάλεται εμπρός μας. Η συμπεριφορά μας, τα «πιστεύω» μας, οι περιορισμοί και οι προσωπικές μας απαγορεύσεις καθίστανται ορατά εμπρός και πέρα από το είδωλο. Μπορούμε με άλλα λόγια να γίνουμε αυτόπτες μάρτυρες όσων ενυπάρχουν μέσα μας, άσχετα αν η διαδικασία αυτή δεν μπορεί πια να πραγματοποιηθεί ή εκφυλισμένη πνίγεται στα ανώτερα, κυριολεκτικά επίπεδα.
Οι λόγοι, οι οποίοι αναφέρθηκαν στην αρχή της αναφοράς μας ανακαλούνται και πάλι. Δαπανώντας τη ζωή μας στο κυνήγι της πρότυπης εικόνας, αφιερώνοντας χρόνο στην κατάκτησή της, είναι παράξενο και αντιφατικό να μην μελετούμε την αιώνια έκπληξη, την οποία θα συνιστά πάντα η μαρτυρία του εαυτού μας. Η μόνη απόδειξη της ύπαρξής μας σε ένα χώρο αυτονόητο, σε ένα αντίστοιχο χρόνο, για τον οποίο όμως δεν τηρούμε ή το πράττουμε σε μικρό βαθμό, την ελάχιστη αισθητική συνείδηση είναι ο καθρέφτης. Ίσως το είδωλό μας να έχει περισσότερα να μας αποκαλύψει για τον κόσμο από ότι έχει να μας προσφέρει το σύγχρονο δόγμα του προσωπικού, του «ατομικού.» Η ψυχολογία παραμένει λάτρης του καθρέφτη και στηρίζει ολόκληρη τη θεωρητική της ακριβώς σε τούτο. Στη διαπίστωση και την ανοχή μας, όχι στον επιβληθέντα κόσμο, αλλά σε εκείνον που συντηρούμε και κουβαλούμε μέσα μας. Με άλλα λόγια η εικόνα μας, όπως προβάλλεται στο χώρο, θα μπορούσε να μας διδάξει τον τρόπο, με τον οποίο μπορούμε να υπάρχουμε μες σε αυτόν δίχως τις αντιφάσεις, τις απαγορεύσεις και τις προσωπικά, οικοδομημένες μας ηθικές οριοθετήσεις. Ο καθρέφτης μπορεί και πρέπει να συνιστά, την ύπαρξή μας σε ένα πιο υπερρεαλιστικό σύμπαν, πάντα προσωπικό. Δεδομένο μπορεί να θεωρηθεί εκείνο το οποίο ο Ανδρέας Εμπειρικός υποστήριξε με την επιστήμη της νευροψυχολογίας και την ποιητική του μοναδικότητα. Πως ο υπερρεαλισμός αποτελεί μια βαθιά υπόθεση, μια συγκλονιστική πρόταση ελευθερίας. Τούτη η σκέψη θα μπορούσε να αναβαθμίσει το είδωλο, να το καταστήσει μέσο καταννόησης και υπέρβασής του.
«Με κοίταξε με απορροία, όπως κοιτούν τα παιδιά κάποιον που τους επιβάλλει μια φοβερή απαγόρευση. Έπειτα έκανε να φύγει, χτυπούσε με τα χέρια του κάτι παράξενα αντικείμενα, ακολουθούσε πάντα μια αντίθετη κατεύθυνση, παρουσίαζε μια ροπή που δεν θα ταίριαζε ποτέ με τα σχέδια, τις επιδιώξεις μου. Πλησίασα κοντύτερα. Σχεδόν φιληθήκαμε με εκείνο τον άγνωστο, γίναμε ένα σώμα, σαν να αγαπιόμασταν και σαν να είχαμε παραδεχτεί αμφότεροι τις ήττες μας. Έπειτα πάλι κάθισα απέναντί του. Μιλήσαμε κάμποση ώρα, είχε ένα παρόμοιο ρολόι, ένα παρόμοιο φόβο, πίσω του μια ανάλογη ρωπογραφία με κήπους, φρεγάδες, πολύχρωμα πουλιά, με πλοία και ανθρώπους, μια ελαιογραφία ταπεινή, του συρμού. Όταν μίλησα, μίλησε και εκείνος, υπήρξε μια ένταση, μας χώριζε ένα σύνορο απέραντο για το οποίο δεν υπήρχε κανένας, ουσιώδης χαρακτηρισμός. Ένα πελώριο οδόφραγμα, κινηματογραφικό μας χώριζε και μας έθετε τον έναν αντιμέτωπο με τον άλλο. Ύστερα αρχινήσαμε τις θεωρίες, τις παραδοξολογίες, εκείνος διατηρούσε πάντα ένα κορυφαίο, αποστομωτικό αντίλογο. Χαμογελάσαμε και οι δυο όταν του αποκάλυψα πως σαν ήμουν νεαρό αγόρι, οι γυναίκες με αγαπούσαν και αγαπούσαν μαζί και εκείνες τις ξαφνικές εξάρσεις μου, τις λύπες, τους θυμούς. Συμφώνησε μαζί μου, έγνεψε με τον ίδιο τρόπο, μου εμπιστεύτηκε πως είμαστε αδέρφια, πως η μητέρα μου μοιάζει με τη δική του με έναν τρόπο ακραίο και αποτρόπαιο. Συμφωνήσαμε να τα πούμε ξανά μετά την τέλεση των θανάτων μας, όταν θα έχει συντριβεί πια εκείνο το στέγαστρο με τις εκκρεμότητες. Ακούστηκε ένας πυροβολισμός πέρα στα χωράφια. Είδα μερικά παιδιά, όμορφα που έπεσαν μπρούμυτα νεκρά. Τρέξαμε και οι δυο προς τις αντίθετες κατευθύνσεις. Δεν τον ξαναείδα ποτέ από τότε και ας ακούω τα μεσημέρια μες στο σπίτι φωνές και κάποιον να αποκαλεί το όνομά μου σιγά, σαν τάχα να μεριμνά για να μην τρομάξω. Δεν τον ξαναείδα ποτέ από τότε. Γνωρίζω μόνο πως κατοικεί στο βάθος ενός δωματίου, που έχει το ίδιο λαδί χρώμα στους τοίχους και κάπου κάπου κομμάτια ασβέστη και άλλα, υλικά οικοδομικά πέφτουν πάνω μου και τον πλακώνουν.»
Η προοπτική των αντιθέτων συνιστά μια ακόμα οπτική θεώρηση του καθρέφτη. Είναι γεγονός πως πολλές φορές υφίσταται μια αντίφαση ανάμεσα στη συνείδησή μας και τη γνώση που φέρει και το είδωλό μας, την εικόνα μας ως ένα υλικό διαμορφούμενο διαρκώς κατά τα γενικά παραδεκτά μέτρα. Σε κάθε περίπτωση δεν θα πρέπει να λησμονήσουμε πως μέσα από τον καθρέφτη μπορεί να διατυπωθεί η σύγκρουση. Μια διαμάχη, όχι απαραίτητα ανάμεσα στη συνείδηση και τον εαυτό μας, αλλά ανάμεσα στα ηθικά πρότυπα ή τα πρότυπα ομορφιάς και το βαθμό της ατομικής μας ετοιμότητας και προσαρμογής ως προς αυτά. Όπως και να έχει, ο ψυχισμός με την πολυπλοκότητά του μπορεί να καταστήσει το είδωλό μας φορέα αναταραχών ή εμπέδωσης της ύπαρξής μας. Το ζήτημα αφορά πάντα την οπτική και το ειδικό βάρος των εν λόγω, ανά περίσταση, «αντιθέτων.» Μην λησμονούμε πως ο καθρέφτης σε κάθε περίπτωση αποτυπώνει εμάς.